ЦИФРЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ДЕРБЕС ДЕРЕКТЕРДІ ҚОРҒАУ БАЛАНСЫ: ҚАЗАҚСТАНДЫҚ КЕЙС

Мақалада заңсыз мамандандырылған платформалар-нарықтарда «сауда үшін тауар» ретінде анықталатын дербес деректердің құпиялылығын жоғалтудың өсіп келе жатқан қатері мәселесінің тұжырымы келтірілген. Адамдардың өздері туралы ақпаратты қалай сақтау керектігі туралы алаңдаушылығы артып келеді, өйткені жеке өмірге қол сұғылмаушылық шегі айқын шекарасын жоғалта бастады. Мақала авторлары батыс елдерінің заң шығару мен құқық қолданудың прогрессивті тәжірибесін талдай отырып, Еуропа елдерінің құқықтық актілері еуропалық емес елдер жүзеге асыратын әлемдік стандартқа айналды деген қорытындыға келді. Бұл олардың нормаларының әмбебаптығына ғана емес, сонымен бірге оларға енгізілген идеялар жинақталған практикалық тәжірибені талдаудың нәтижесі болғандығына байланысты. Осыған байланысты, бірқатар ғылыми әдіснамалық әдістерді қолдану негізінде шет елдердің тәжірибесін алу Қазақстандағы дербес деректерді құқықтық реттеуді сапалы жаңа деңгейге ауыстыруға, дербес деректер айналымының құпиялылығын қамтамасыз етуді жақсартуға, жеке адамның құқықтары мен бостандықтарын құқықтық қорғаудың тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді деген қорытынды жасалады.

1. Амиров, А.М. О некоторых подходах зарубежных государств к вопросу защиты персональных данных / А.М. Амиров // Құқық қорғау органдары академиясының Жаршысы. 2024. – № 1 (32). – С. 253-261.

2. Лозовая, О. Законодательство Республики Казахстан в сфере защиты персональных данных: сравнительный анализ с правом Европейского Союза / О. Лозовая // Вестник Института законодательства и правовой информации Республики Казахстан. – 2015. – № 1 (37). – С. 128-132.

3. Кубенов, Г.М. Персональные данные в Республике Казахстан: проблемы обеспечения конфиденциальности в условиях цифровизации / Г.М. Кубенов // Вестник Инновационного Евразийского университета. – 2020. – № 3. – С. 49-58.

4. Nugroho, A.A. Personal Data Protection in Indonesia: Legal Perspective / A.A. Nugroho, A. Winanti, S. Surahmad // International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding (IJMMU). – 2020. – № 7 (7). – Pp. 183-189.

5. Mangku, D.G.S. The personal data protection of internet users in Indonesia / D.G.S. Mangku, et al. // Journal of Southwest Jiaotong University. – 2021. – № 1 (56). – Pp. 202-209.

6. Montanari Vergallo, G. The COVID-19 pandemic and contact tracing technologies, between upholding the right to health and personal data protection / G. Montanari Vergallo, S. Zaami, E. Marinelli // European Review for Medical and Pharmacological Sciences. – 2021. – № 25. – Pp. 2449-2456.

7. Trepte, S. Do People Know About Privacy and Data Protection Strategies? Towards the “Online Privacy Literacy Scale” (OPLIS). Art. In S. Gutwirth, R. Leenes, P. de Hert (Ed.) // Reforming European Data Protection Law. Law, Governance and Technology Series. – 2014. – № 20. – Pp. 333-365.

8. Romansky, R. Digital age and personal data protection / R. Romansky // International Journal on Information Technologies & Security. – 2022. – № 3 (14). – Pp. 89-106.