ҚОҒАМДЫҚ ТӘРТІП ПЕН АДАМГЕРШІЛІККЕ ҚОЛ СҰҒАТЫН ӘКІМШІЛІК ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚТАР: ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУ, ПРОБЛЕМАЛАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ШЕШУ ЖОЛДАРЫ

Бұл мақалада қоғамдық тәртіп пен адамгершілікке қол сұғатын құқық бұзушылықтар үшін әкімшілік жауапкершілікті құқықтық реттеу мәселелері қарастырылған.

Мұнда Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің (бұдан әрі – ҚР ӘҚБтК) «қоғамдық тәртіп пен адамгершілікке қол сұғатын әкімшілік құқық бұзушылықтар» 25-тарауының мазмұнына қысқаша талдау жасалды, сондай-ақ кейбір нормалар мен құқық қолдану практикасын нормативтік бекіту мәселелері қаралды.

Атап айтқанда, осы бөлімде ӘҚБтК-ні тиісті жүйелеудің болмауы анықталды: ӘҚБтК-нің қаралып отырған тарауына жатпайтын, бірақ кәсіпкерлік қызметтің бұзылуы не экологиялық құқық бұзушылық болып табылатын қол сұғушылық объектісі бойынша әкімшілік құқық бұзушылықтардың болуы; ӘҚБтК-нің басқа тарауларында барлық белгілері бойынша қоғамдық тәртіп пен имандылыққа қарсы әкімшілік құқық бұзушылықтар болып табылатын құрамдар бар.

Сонымен қатар, ӘҚБтК-нің 25-тарауының нормаларын іс жүзінде дұрыс қолданбау мысалдары келтірілген.

Нәтижесінде әкімшілік заңнаманы, сондай-ақ оны қолдану практикасын жетілдіру бойынша бірқатар ұсыныстар әзірленді.

1. Барсукова, К.И. Проблемы реализации административной ответственности за правонарушения, посягающие на здоровье, санитарно-эпидемиологическое благополучие населения и общественную нравственность и пути их решения // Современная российская наука: актуальные вопросы, достижения и инновации: сб. статей VII Всероссийской научн.-практ. конф. – Пенза: Наука и Просвещение (ИП Гуляев Г.Ю.), 2024. – С. 120-123.

2. Жалсанов, Б.Ц. Сравнительный анализ административных правонарушений против общественного порядка, совершаемых в Республике Беларусь и России / Б.Ц. Жалсанов // Вестник Московского университета МВД России. – 2011. – № 1. – С. 80-82.

3. Пискунов, С.А. Административные правонарушения, посягающие на общественный порядок и общественную безопасность: виды, особенности и нормативно-правовые аспекты. – 2014 [Электронный ресурс] // Предпринимательство и право: информационно-аналитический портал. – Режим доступа: https://lexandbusiness.ru/view-article.php?id=4584 (дата обращения: 23.12.2024).

4. Айкумбаев, Т.М. Административные правонарушения, посягающие на общественный порядок и нравственность в Республике Казахстан: автореф. дис. … канд. юрид. наук / Т.М. Айкумбаев. – Алматы, 2006. – 28 c.

5. Жетписбаев, Б.А. Административные правонарушения, посягающие на общественный порядок и нравственность: учебное пособие / Б.А. Жетписбаев, Т.М. Айкумбаев. – Алматы: Нурпресс, 2008. – 190 с.

6. Дизер, О.А. Административно-правовая защита общественной нравственности: дис. … докт. юрид. наук / О.А. Дизер. – Омск, 2019. – 475 c.

7. Bulachek, V. Administrative and Legal Protection of Public Morality [Electronic resource] / V. Bulachek // Social & Legal Studios. – 2022. – № 5 (1). – Pp. 41-45. – Access mode: https://slsjournal.com.ua/en/journals/tom-5-1-2022/administrativno-pravovy-zakhist-suspilnoyi-morali (Access data: 18.12.2024).

8. Blicharz, G.J. Longchamps de Berier F. Public Policy and Public Morality / G.J. Blicharz. – Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, 2019. – 258 р.

9. Nurhidayatuloh, Febrian, Idris A. et. al. Is Public Morality Able to Restrict Human Rights? // Advances in Social Science, Education and Humanities Research. – Volume 358. – Рр. 41-44.

10. Sheviakov, М.О. Prevention of administrative offenses affecting public order and public security as a method of protecting human rights and fundamental freedoms / М.О. Sheviakov // Електронне наукове видання «Аналітично-порівняльне правознавство». – 2022. – Рр. 321-236.

11. Шевяков, М.О. Профілактика національною поліцією правопорушень, що посягають на громадський порядок та громадську безпеку: організаційно-правові аспекти [Electronic resource]/ М.О. Шевяков // Правовий часопис Донбасу. – 2024. – № 1 (4). – С. 162-166. – Access mode: https://doi.org/10.32782/2523-4269-2022-81-4-1-162-166 (Access data: 23.12.2024).