БАС БОСТАНДЫҒЫНАН АЙЫРУ ОРЫНДАРЫНДАҒЫ ӨЗІНЕ ЗИЯН КЕЛТІРУ МӘСЕЛЕСІ: ҚҰҚЫҚТЫҚ ЖӘНЕ ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ

Пенитенциарлық жүйеде сотталғандардың өзіне зиян келтіру мәселесі бүгінгі таңда ең өзекті тақырыптардың бірі ғана емес, сонымен бірге сотталғандардың қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінің қалыпты қызметін ұйымдастырмау жөніндегі ең кең таралған әдістерінің біріне айналды. Автордың пікірінше, Қазақстанның пенитенциарлық жүйесін халықаралық стандарттарға жақындатуға, сондай-ақ түрме тұрғындарының айтарлықтай төмендеуіне қарамастан, сотталғандардың өз денсаулығына қасақана зиян келтіруінің тоқтаусыз үрдісі дабыл қағуда. Бұл ретте өзіне зиян келтіру мекеме қызметкерлері тарапынан сотталғандарға азаптау мен адамгершілікке жатпайтын қарым-қатынас жасаудың салдары болып табылады деген пікір қалыптасқан болып табылады. Алайда, сотталғандар арасында өзін-өзі зақымдау параметрлерін талдау, мысалы, жасалған жері, жасалу тәсілі, себептері, уақыты және т.б., өзіне зиян келтіру қаупін бақылауды ұйымдастыруды жетілдіру және өзіне зиян келтіру актілерін қылмыстық жауапкершілікке тарту арқылы азайтуға болады деген қорытынды жасауға мүмкіндік береді.

1. Ожегов, С.И. Толковый словарь русского языка / С.И. Ожегов. – М.: АСТ, 2023. – 1360 с.

2. Рахимбердин, К.Х. Уголовная ответственность за членовредительство осужденных: рассогласование с Конституцией Республики Казахстан / К.Х. Рахимбердин // Евразийская адвокатура. – 2019. – №1(38). – С. 73-78.

3. Ламашарипов, Д.М. Повышение эффективности современной пенитенциарной системы в Республике Казахстан: дис. ... док. философии / Д.М. Ламашарипов. – Астана, 2018. – 142 с.

4. Рогач, В.Г. Личностные особенности осужденных мужского пола, склонных к суицидальному поведению / В.Г. Рогач, Е.А. Полякова // Пенитенциарная наука. – 2017. – №4(40). – С. 73-79.

5. Сараева, Е.В. Особенности суицидального риска осужденных, отбывающих наказание в местах лишения свободы / Е.В. Сараева // Прикладная юридическая психология. – 2018. – №2(43). – С. 82-85.

6. Pope, L. Self-harm by adult men in prison: A rapid evidence assessment (REA) / L. Pope. – London, 2018. – 52 p.

7. Kaba, B. Solitary Confinement and Risk of Self-Harm Among Jail Inmates / B. Kaba, D. Selling // Am J Public Health. – 2014. – №104. – Рp. 442-447.

8. Aon, М. Suicidt & self-harm in prisons / М. Aon, М.М. Warborg Larsen, М. Brasholt // Dignity Publication Series on Torture and Organised Violence. – 2018. – №23. – Рр. 6-27.

9. Gutridge, K. An exploratory study of women prisoners’ attitudes towards their self-harm and the use of medical skin camouflage / K. Gutridge, et al. // The Journal of Forensic Psychiatry & Psychology. – 2019. – №30(1). – Рр. 167-184.

10. Зауторова, Э.В. Профилактика противоправного поведения осужденных в местах лишения свободы / Э.В. Зауторова, Ф.И. Кевля // Вестник Уфимского юридического института МВД России. – 2021. – №2(92). – С. 188-194.

11. Саламатов, Е.А. Проблемы целей уголовного наказания / Современное состояние теории и практики института наказания в системе мер предупреждения уголовных правонарушений (27.05.2021 г.) // Расследование уголовных правонарушений в сети Интернет: проблемы и пути решения (28.05.2021 г.): сб. материалов круглых столов, приуроченных к 30-летию Независимости Республики Казахстан; под общ. ред. М.И. Шереметьева. – Косшы, 2021. – С. 95-98.