МЕМЛЕКЕТТІК САТЫП АЛУ САЛАСЫНДАҒЫ ЛАУАЗЫМДЫҚ ҚЫЛМЫСТАРДЫҢ БЮДЖЕТ ҚАРАЖАТЫН ЖЫМҚЫРУ ТӘСІЛІ РЕТІНДЕ: АНЫҚТАУ ЖӘНЕ ДӘЛЕЛДЕУ МӘСЕЛЕЛЕРІ

Мақалада мемлекеттік сатып алулар саласындағы лауазымдық қылмыстар заң талаптарына формальды түрде сәйкес келетін сатып алу рәсімдері арқылы жүзеге асырылатын бюджет қаражатын жымқырудың жасырын экономикалық-құқықтық тетігі ретінде зерттеледі. Мұндай қылмыстар конкурстық қағидаларды жеке бұзумен ғана шектелмей, жария қаржыны аффилиирленген не бақылаудағы субъектілердің пайдасына қайта бөлуге бағытталған басқарушылық шешімдердің алдын ала құрылған жүйесі болып табылатыны негізделеді. Сотқа дейінгі тергеп-тексеру материалдарын, сот және бақылау-қадағалау практикасын талдау негізінде бәсекелестікті шектеу, сатып алуларды жасанды түрде бөлшектеу, нақты өнім берушіге бейімдеп әзірлеу, тауарлар, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер құнын негізсіз көтеру, сондай-ақ мемлекеттік шарттардың жалған орындалуы сияқты типтік схемалар ашылады. Сатып алу қызметінің жоғары деңгейде формалдануы, қылмыстық ниетті экономикалық орындылықпен бүркемелеу және нақты пайда алушыларды анықтау қажеттілігімен байланысты дәлелдеу мәселелеріне ерекше назар аударылады. Мемлекеттік сатып алулар саласындағы бюджет қаражатын жымқыруды анықтау және дәлелдеудің жетілдіру жөніндегі ұсыныстар негізделеді.

1. Лунеев, В.В. Мотивация преступного поведения / В.В. Лунеев. – М.: Наука, 1991. – 107 с.

2. Лопашенко, Н.А. Коррупционные преступления: уголовно-правовой анализ / Н.А. Лопашенко. – М.: Юрайт, 2021. – 312 с.

3. Астанин, В.В. Финансовые механизмы коррупции: криминологический и правовой анализ / В.В. Астанин. – М.: Проспект, 2019. – 224 с.

4. Шумилов, А.Ю. Параллельные финансовые расследования: теория и практика / А.Ю. Шумилов. – М.: Норма, 2022. – 198 с.

5. Levi, M. Understanding the Laundering of Organized Crime Money / M. Levi, M. Soudijn // European Journal of Criminology. – 2020. – Vol. 17 (4). – Pp. 473-491.

6. Головко, Л.В. Доказывание по уголовным делам о коррупционных преступлениях / Л.В. Головко. – М.: Статут, 2021. – 286 с.

7. Калиниченко, Д.В. Противодействие хищениям бюджетных средств в сфере публичных закупок / Д.В. Калиниченко // Журнал российского права. – 2021. – № 6. – С. 112–121.

8. Unger, B. Money Laundering and Terrorist Financing / B. Unger, J. Ferwerda. – Cheltenham: Edward Elgar Publishing, 2011. – 352 p.

9. Greenberg, T. Stolen Asset Recovery: A Practitioner’s Handbook / T. Greenberg, et al. – Washington, DC: World Bank, 2009. – 324 p.