РЕСЕЙДЕ, ҚАЗАҚСТАНДА ЖӘНЕ ӘЗІРБАЙЖАНДА КАСПИЙ ТЕҢІЗІНДЕГІ ТЕҢІЗ ҚАРАҚШЫЛЫҒЫНА ҚЫЛМЫСТЫҚ-ҚҰҚЫҚТЫҚ ҚАРСЫ ІС-ҚИМЫЛ

Мақалада теңіз қарақшылығы үшін жауаптылықты белгілейтін Ресей Федерациясының, Қазақстан Республикасының және Әзербайжан Республикасының қылмыстық заңнамасына салыстырмалы талдау жүргізіледі (Ресей Федерациясы Қылмыстық кодексінің 227-бабы, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 271-бабы, Әзербайжан Республикасы Қылмыстық кодексінің 219.1.3-бабы). Аталған мемлекеттердің заңнамасында көзделген теңіз қарақшылығы құрамдарының мазмұны мен құрылымы, тиісті қылмыстық-құқықтық нормалардың кеңістікте қолданылу ерекшеліктері, олардың теңіз қарақшылығының халықаралық-құқықтық ұғымымен арақатынасы, сондай-ақ осы іс-әрекеттерді жасағаны үшін көзделген санкциялар зерттеледі. Каспий теңізінің тұйық су айдыны ретіндегі құқықтық режимінің ерекшеліктерінен туындайтын құқықтық мәселелерге, сондай-ақ осы өңірде кемелерге жасалған шабуылдарды саралау ерекшеліктеріне ерекше назар аударылады. Жүргізілген талдау негізінде ұлттық қылмыстық-құқықтық нормаларды үйлестіру және Каспий маңы мемлекеттерінің теңіз қарақшылығына қарсы күрестегі көпжақты ынтымақтастығын дамыту жөнінде ұсыныстар тұжырымдалады.

1. Jin, J. Techera, E. Strengthening Universal Jurisdiction for Maritime Piracy Trials to Enhance a Sustainable AntiPiracy Legal System for Community Interests / J. Jin, E. Techera // Sustainability. – 2021. – № 13 (13). – 7268.

2. Перетятько, А.Ю. Микроисторическое исследование морского разбоя на Каспийском море в николаевскую эпоху / А.Ю. Перетятько // Вестник Санкт-Петербургского университета. История. – 2025. – № 70 (4). – С. 974-993.

3. Торопицин, И.В. Борьба с пиратством в Каспии в 1730-1740 г.г. / И.В. Торопицин // Военно-исторический журнал. – 2011. – № 10. – С. 59-63.

4. Marchione, E. Modelling maritime piracy: A spatial approach / E. Marchione, S. Johnson, A. Wilson // Journal of Artificial Societies and Social Simulation. – 2014. – № 17 (2). – Pp. 1-9.

5. Townsley, M. Space-time dynamics of maritime piracy / M. Townsley, A. Oliveira // Security Journal. – 2015. – № 28 (3). – Pp. 217-229.

6. Tsioufis, M. Discovering maritime-piracy hotspots: a study based on AHP and spatio-temporal analysis / M. Tsioufis, et al. //Annals of Operations Research. – 2024. – № 335. – Pp. 861-883.

7. Gold, A. The unexpected consequences of the COVID-19 pandemic on maritime crime: Evidence from Indonesia and Nigeria / A. Gold, A. Phayal, B. Prins // International Area Studies Review. – 2023. – № 26 (1). – Pp. 7-23.

8. Saradzhyan, S. The Dynamics of Russia’s Response to the Piracy Threat / S. Saradzhyan // Connections: The Quarterly Journal. – 2010. – № 9 (3). – Pp. 19-44.

9. Ю.С. Ромашев. Актуальные международно-правовые проблемы борьбы с пиратством и вооруженным разбоем на море: сб. междунар. пр. статьи памяти А.Л. Колодкина / Сост.: Колодкин Р.А., Пунжин С.М. – М.: Статут, 2014. – С. 312-331.

10. Галиев, Р.С. Борьба с морским пиратством. Международно-правовой аспект: монография / Р.С. Галиев. – Барнаул: Барнаульский юридический институт МВД России, 2015. – 168 с.

11. Нуцалханов, Г.Н. Конвенция о правовом статусе Каспийского моря от 12 августа 2018 года в свете международного права / Г.Н. Нуцалханов // Вопросы российского и международного права. – 2019. – Том 9. № 1А. – С. 132-142.

12. Салимов, К. Морской разбой: проблемы квалификации и ответственности в международном и уголовном праве Азербайджанской Республики / К. Салимов, Ш. Самедова // Право и политология. – 2013. – № 23. – С. 12-17.