ІСТІҢ МӘН-ЖАЙЛАРЫН ЖАН-ЖАҚТЫ ЖӘНЕ ТОЛЫҚ ЗЕРТТЕУ: ҚАЙТА ПАЙЫМДАУ ҚАЖЕТТІЛІГІ

Мақалада Қазақстан Республикасының қылмыстық сот ісін жүргізуінде жарыспалылық қағидаттарының күшеюі жағдайында істің мән-жайларын жан-жақты, толық және объективті зерттеу қағидатының трансформациясы қарастырылады. ҚР ҚПК-нің 23, 24 және 380-баптарының арасындағы соттың процестік белсенділігінің шектелуіне және дәлелдеу міндеттерінің бөлінуіне қатысты нормативтік қайшылықтарға талдау жасалады. Соттың ақиқатты анықтауға бастамашылық жасауынан бас тартуы жағдайында аталған қағидатты формальды түрде сақтау оның ішкі үйлесімсіздігіне және әділ сот талқылауы кепілдіктерінің әлсіреуіне алып келетіні негізделеді. ТМД мемлекеттерінің қылмыстық-процестік заңнамасына жүргізілген салыстырмалы-құқықтық талдау ақиқатты анықтау қағидатынан бас тарту немесе оны қайта пайымдау үрдістерін айқындайды. Зерттеу нәтижесінде ҚР ҚПК-де аталған қағидатты сақтай отырып, сот пен қылмыстық қудалау органдары арасындағы функцияларды қайта бөлу қажеттілігі дәлелденеді және 24-баптың жаңартылған редакциясы ұсынылады.

1. Пряхина, Е.С. Всесторонность, полнота и объективность исследования обстоятельств дела как принцип современного уголовного судопроизводства / Е.С. Пряхина, М.Г. Янин // Вестник Челябинского государственного университета. Серия: Право. – 2021. – Т. 6. № 3. – С. 62-65.

2. Олефиренко, Т.Г. К вопросу и понятии всесторонности, полноты, объективности исследования обстоятельств дела в уголовном процессе / Т.Г. Олефиренко // Актуальные проблемы борьбы с преступлениями и иными правонарушениями. – 2017. – № 17-1. – С. 136-137.

3. Пашин, С.А. Проблемы доказательственного права / С.А. Пашин // Судебная реформа: юридический профессионализм и проблемы юридического образования. Дискуссии. – М., 1995. – С. 312-322.

4. Шейфер, С.А. Доказательства и доказывание по уголовным делам: проблемы теории и правового регулирования: монография / С.А. Шейфер. – М.: НОРМА, 2009. – 240 с.

5. Комментарий к Уголовно-процессуальному кодексу Республики Казахстан; под общ. ред. К.А. Мами. – Астана: Норма-К, 2016. – 252 с.

6. Смагулов, А.С. Принципы уголовного судопроизводства и их реализация на стадии судебного разбирательства /А.С. Смагулов // Құқық қорғау органдары академиясының Жаршысы. – 2019. – № 2. – С. 45-52.

7. Findley, K.A. Adversarial Inquisitions: Rethinking the Search for the Truth / K.A. Findley // New York Law School Law Review. – 2012. – Vol. 56. № 3. – Pp. 927-984.

8. Peck, R.C.C. The Adversarial System: A Qualified Search for the Truth / R.C.C. Peck // The Canadian Bar Review. – 2001. – Vol. 80. – Pp. 457-480.

9. Finkelstein, R. The Adversarial System and the Search for Truth / R. Finkelstein // Monash University Law Review. – 2011. – Vol. 37. No. 1. – Pp. 135-160.

10. Deshmukh, A.K. Adversarial and Inquisitorial Models of Criminal Justice System: A Comparative Analysis / A.K. Deshmukh // International Journal of Legal Science and Innovation. – 2020. – Vol. 2. Iss. 2. – Pp. 70-77.

11. Freiberg,A.Post-Adversarial andPost-Inquisitorial Justice: TranscendingTraditionalPenological Paradigms / A. Freiberg // Monash University Law Review. – 2011. – Vol. 37. No. 1. – Pp. 1-28.