ЭКОЦИДТІҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ-ҚҰҚЫҚТЫҚ ЖӘНЕ КРИМИНОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ

Мақала Ресей Федерациясының қылмыстық заңына сәйкес экоцидтің қылмыстық-құқықтық және криминологиялық ерекшеліктерінің мәселелерін зерттеуге арналған. Экоцид үшін қылмыстық жауапкершілікті құқықтық реттеудің шетелдік және халықаралық тәжірибесі пайдаланылды. Экоцид үшін жауапкершілікті құқықтық реттеудің тарихи жолы мен қазіргі жағдайы зерттелді. Экоцид қылмысы құрамының элементтерін құрудың өзекті мәселелері зерделенді, қылмыстың объектісі мен объективті жағын құқықтық реттеудегі кемшіліктер мен олқылықтар анықталды, сондай-ақ қылмыстың субъектісі мен субъективті жағы сыни тұрғыдан қаралды. Қылмыстың мәні мен оны жасау тәсілдері егжей-тегжейлі қарастырылған. Осы қылмыс құрамының біліктілік белгілерінің қажеттілігі қарастырылды. Кейбір елдердің заңнамасы бойынша қылмыстың осы құрамының санкциялары зерттелді және құқық нормасының қолданыстағы редакциясына өзгерістер негізді түрде ұсынылды.

Ғылыми зерттеудің қорытындысы қылмыстық заңды жетілдіруге, сондай-ақ зерттелетін тақырып бойынша ғылыми білімді кеңейтуге бағытталған нақты ұсыныстар болды. Ресей Федерациясының Қылмыстық кодексінің «Экоцид» 358-бабының авторлық редакциясы ұсынылды. «Жаппай жою» және «экологиялық апат» анықтамалары әзірленді. Аталған ұғымдарды әртүрлі елдердің қылмыстық заңнамасында, сондайақ халықаралық құқықта біріздендіру қажеттілігі туралы тұжырымдар негізделген. Сондай-ақ автор осы тақырыпқа қызығушылық танытқандардың барлығын зерттелетін мәселелер бойынша ғылыми пікірталасқа шақырады.

1. Давитадзе, М.Д. Экоцид как преступление против безопасности человечества / М.Д. Давитадзе // Вестник Московского университета МВД России. – 2016. – №7. – С. 85-89.

2. Дятлова, А.В. Экоцид как международное преступление / А.В. Дятлова // Matters of Russian and International Law. – 2022. – №12. – С. 382-388.

3. White, R. Ecocide and the Carbon Crimees of the Powerful / R. White // The University of Tasmania Law review. – 2018. – №2(37). – Рр. 96-115.

4. Ruiz, A.G. Eco-crimes and Ecocide at Sea Toward a new blue criminology / A.G. Ruiz, N. South, A. Brisman // International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology. – 20202021. – Рр. 4-23.

5. Green, A. The campaign to make ecocide an international crime: quixotic quest or moral imperative? / A. Green // From an Environmental Law Review. – 2019. – №3(30). – Рр. 26-31.

6. Лазутин, Л.А. Римский статут Международного уголовного суда и Конституция Российской Федерации: грани несоответствия / Л.А. Лазутин // Российский юридический журнал. – 2018. – №6. – С. 5-9.

7. Соболева, Е.А. Уголовная ответственность за экоцид в законодательстве России и Германии / Е.А. Соболева // Международное уголовное право и международная юстиция. – 2017. – №4. – С. 13-15.

8. Грубова, Е.И. Понятие и признаки международного преступления в доктринальных источниках: тенденции и противоречия / Е.И. Грубова // Международное публичное и частное право. – 2012. – №2. – С. 28-31.