ЗАҢСЫЗ ШЫҒАРЫЛҒАН АКТИВТЕРДІ МЕМЛЕКЕТКЕ ҚАЙТАРУДЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ НЕГІЗДЕРІ: ЕО ЖЭНЕ ЕУРОПА КЕҢЕСІНІҢ ТӘЖІРИБЕСІ

Авторлар кейбір аймақтық халықаралық ұйымдарда заңсыз шығарылған активтерді мемлекетке қайтарудың құқықтық аспектілерін қарастырады. Мақала заңсыз шығарылған активтерді қайтарудың халықаралық тәжірибесін талдауға арналған, оны Қазақстан Республикасының заңнамасына енгізу мүмкіндігіне ерекше назар аударады. Тақырыптың өзектілігі Қазақстанның сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатын жетілдіру қажеттілігімен, соның ішінде 2023 жылдың 12 шілдесінде қабылданған «Заңсыз алынған активтерді мемлекетке қайтару туралы» Заңымен, сондай-ақ трансұлттық қылмыстылықтың жаһандық қауіпімен байланысты. Авторлар Еуропалық Одақ мен Еуропа Кеңесі әзірлеген құқықтық және институционал дықтәсілдерді, соныңішінде тәркілеу және халықаралық ынтымақтастық тетіктерін талдайды. Зерттеудің жаңалығы ЕО-ның ішкі құқықтық актілері мен ЕК шеңберінде қабылданған халықаралық шарттардың активтерді қайтаруға байланысты қызметін реттейтін ережелерін егжей-тегжейлі құқықтық талдауында көрінеді. Нәтижелер арнайы құрылымдардың рөлін және шекаралық ынтымақтастықты жеделдету үшін процедураларды үйлестірудің маңыздылығын атап өтеді. Негізгі қорытынды – ЕО мен ЕК тетіктерін енгізу Қазақстанға активтерді жоғалту тәуекелін азайтуға, құқық қолдануды нығайтуға және халықаралық стандарттарға сәйкестікке қол жеткізуге мүмкіндік береді.

1. Немцов, Ю.И. Построение системы возврата активов в зарубежных государствах (на примере стран ЕС) / Ю.И. Немцов, И.М. Аржанова // Вестник Российской Академии естественных наук. – 2017. – № 1. – С. 56-63.

2. Беляева, Ю.Л. Правовые основы конфискации доходов, полученных в результате коррупционных преступлений в Европейском союзе / Ю.Л. Беляева // Гуманитарные, социально-экономические и общественные науки. – 2020. – № 10. – С. 102-105.

3. Montaldo, S. Directive 2014/42/EU and Social Reuse of Confiscated Assets in the EU: Advancing a Culture of Legality / S. Montaldo // New Journal of European Criminal Law. – 2015. – Vol. 6. Iss. 2. – Pp. 195-211.

4. Pavlidis, G. Asset recovery in the European Union: implementing a “no safe haven” strategy for illicit proceeds / G. Pavlidis // Journal of Money Laundering Control. – 2022. – Vol. 25. No. 1. – Pp. 109-117.

5. G. Borlini, L. International Asset Recovery: Origins, Evolution and Current Challenges / L. Borlini, Nessi // Diritto del Commercio Internazionale. – 2014. – Anno XXVII. – Fasc. 2. – Pp. 397-435.