ЖӘБІРЛЕНУШІНІҢ ЗИЯН КЕЛТІРУГЕ КЕЛІСІМІ ҚЫЛМЫСТЫҚ ЖАУАПТЫЛЫҚ ПЕН ЖАЗАНЫ ДИФФЕРЕНЦИАЛАУ МӘН-ЖАЙЫ РЕТІНДЕ

Бұл мақалада жәбірленушінің жеке мүліктік емес құқықтарына, атап айтқанда өмір сүру және денсаулық құқығына зиян келтіруге келісімінің қылмыстық жауаптылығына ықпал ету мәселелері қарастырады. Мақалада жәбірленушінің қылмыс деп танылуы мүмкін әрекеттерге келісуінің заңды салдары, заңсыз әрекеттің ауырлығына әсер ететін немесе қылмысты жоятын сот практикасына талдау жүргізумен қарастырылады. Автор іс-әрекеттің әлеуметтік қауіптілігі мен жәбірленушінің жеке құқықтарын ескерудің маңыздылығын көрсете отырып, құқықтық тәжірибедегі бар олқылықтарды зерттейді. Әлеуметтік-этикалық нормалардың, сондай-ақ халықаралық тәжірибенің келісімі мен қылмыстық жауаптылық мәселелері талданады. Ғылыми ізденіс нәтижесінде жәбірленушінің ұстанымын ескере отырып, қылмыстық жауаптылықты саралаудың проблемалық тұстары көрсетіледі және жәбірленушінің қылмыстық құқықтағы келісімі мәселелерін реттеу туралы ұсыныстар әзірленді.

1. Савинов, А.В. Обстоятельства, исключающие преступность деяния, причинившего вред с согласия или по просьбе лица [Электронный ресурс] / А.В. Савинов // Известия ТулГУ. Экономические и юридические науки. – 2011. – № 1-2. – Режим доступа: https://cyberleninka.ru/article/n/obstoyatelstva-isklyuchayuschie-prestupnost-deyaniya-prichinivshego-vred-s-soglasiya-ili-poprosbe-litsa (дата обращения: 16.01.2025).

2. Westen, P.K. The Criminal Defense of Duress: A Justification, Not an Excuse – and Why it Matters / P.K. Westen, J. Mangiafico. – Western Macro, 2024. – 119 p.

3. Соктоев, З.Б. Согласие лица на причинение вреда его жизни и здоровью / З.Б. Соктоев, А.Р. Ринчинова // Вестник Университета имени О.Е. Кутафина. – 2018. – № 12 (52). – С. 121-129.

4. Harris, J. Consent and end of life decisions / J. Harris // Journal of Medical Ethics. – 2003. – № 29. – Pp. 10-15.

5. Verheijde, J. Presumed consent for organ preservation in uncontrolled donation after cardiac death in the United States: a public policy with serious consequences. / J. Verheijde, M. Rady, J. McGregor // Philosophy, Ethics, and Humanities in Medicine: PEHM. – 2009. – № 4. – Pp. 15.

6. Rodríguez-Arias, D. How do people use 'killing', 'letting die' and related bioethical concepts? Contrasting descriptive and normative hypotheses [Электронный ресурс] / D. Rodríguez-Arias, et al. / Bioethics, 2020. – Режим доступа: https://doi.org/10.1111/bioe.12707 (дата обращения: 01.06.2025).

7. Smith, A. Abandoning the Dead Donor Rule / A. Smith // Journal of Medical Ethics. – 2022. – № 49. – Pp. 707-714.

8. Chessa, F. Wanted, Dead or Alive / F. Chessa, et al. / Hastings Center Report, 2009. – № 39. – Pp. 4-6.

9. Evans, D. Living organ donation needs debate on harm to donors / D. Evans // BMJ: British Medical Journal. – 2006. – 333. – 919 p.

10. Beyar, R. Challenges in organ transplantation [Электронный ресурс] / R. Beyar // Rambam Maimonides Med J. – 2011. – 30;2(2):e0049. – Режим доступа: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23908807/ (дата обращения: 14.05.2025).

11. Тукенова, Ж.С. Некоторые вопросы донорства органов в Казахстане в контексте распоряжения правом на здоровье / Ж.С. Тукенова // Құқық қорғау органдары академиясының Жаршысы. – 2024. – № 4 (34). – С. 91-97.

12. Улитин, И.Н. Убийство из сострадания и особенности его субъективной стороны / И.Н. Улитин // Всероссийский криминологический журнал. – 2021. – № 1. – С. 144-151.

13. Завалов, А.И. Противоправность или аморальность поведения потерпевшего: исторический аспект / А.И. Завалов // Международный журнал гуманитарных и естественных наук. – 2024. – № 8-1 (95). – С. 153-158.

14. Гальперин, И.М. Социальные и правовые основы депенализации / И.М. Гальперин // Советское государство и право. – 1980. – № 3. – С. 60-69.