ЖАНУАРЛАРДЫҢ ЖОҒАРЫ ҚАУІПТІЛІК КӨЗІ РЕТІНДЕ ЖІКТЕЛУІ: НЕГІЗДЕРІ МЕН САЛДАРЫ

Мақала жануарларды жоғары қауіптілік көзі ретінде танудың теориялық және құқық қолдану аспектілеріне арналған. Мақалада «жоғары қауіптілік көзі» ұғымын және жабайы әрі үй жануарларын жоғары қауіптілік көзі ретінде жіктеу мәселесін екіұшты түсіндіру қарастырылады. Ғылыми-зерттеу жұмысы тақырыбы бойынша шетелдік және ұлттық заңнамаларға, сондай-ақ Қазақстан Республикасының сот практикасына талдау жүргізілді. Нәтижесінде ұлттық заңнаманың мәселелері мен әртүрлі оқылымдары жарияланып, қазіргі қазақстандық құқық нормаларын жетілдіру жөнінде нақты ұсыныстар берілді. Сондайақ, жұмыста құқықтық тәсілді біріздендіру және жануарды қауіпті объект ретінде құқықтық бағалау критерийлерін ресімдеу қажеттілігіне авторлар назар аударады. Мұндай жануарларды ұстауға мемлекеттік бақылау жүйесі мен иелерінің жауаптылығын сақтандырудың қажеттілігі дәлелденген. Мақала азаматтық және басқа да құқық салаларындағы заңгерлерді, жануарларды қорғаушыларды және қауіптілігі жоғары көздер ұғымына жататын жануарларға тікелей қатысы бар адамдарды қызықтыруы мүмкін.

1. Иоффе, О.С. Советское гражданское право: курс лекций: Отдельные виды обязательств: учебное пособие / отв. ред.: Юрченко А.К. – Л.: Изд-во Ленингр. ун-та, 1961. – 478 c.

2. Агарков, М.М. Гражданское право: учебник. Т. 1; под ред.: Агарков М.М., Генкин Д.М. – М.: Юрид. изд-во НКЮ СССР, 1944. – 339 c.

3. Красавчиков, О.А. Возмещение вреда здоровью при повышенной опасности: монография. – Москва, 1966. – 34 с.

4. Рожкова, М.А. Об источнике повышенной опасности. Статья / М.А. Рожкова. – [Б.и.], 2002. – 11 с.

5. Д. Аубакиров. Ответственный за питомца [Electronic resource] – Access mode: https://online. zakon.kz/Document/?doc_id=31378537 (Access date: 15.04.2025).

6. Kodilinye, G. Strict Liability for Harm by Dogs: A Comparative Survey / G. Kodilinye // AngloAmerican Law Review. – 1987. – № 16 (2). – Pp. 174-190.

7. K. Tobia. Restatement (Third) of Torts, §22, ALI, 2010 [Electronic resource] – Access mode: https://opencasebook.org/casebooks/4643-tobia-torts-2022/resources/9.1.2-restatement-3d-liabilityfor-physical-and-emotional-harm-22-wild-animals/ (Access date: 26.04.2025).

8. Richards, K.M. Court of Appeals Takes the Bull by Its Horns: Liability for Roaming Cattle and Other Domestic Animals / K.M. Richards // N.Y. Real Property Law Journal. – 2014. – № 42 (1). – Pp. 13-16.