АҒЫЛШЫН ҚЫЛМЫСТЫҚ ҚҰҚЫҒЫНДАҒЫ ЗАҢДЫ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ ЖАУАПТЫЛЫҒЫ: ЗАҢНАМА, ДОКТРИНА ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ ҚОЛДАНУ

Мақалада ағылшын қылмыстық құқығындағы заңды тұлғалардың қылмыстық жауаптылығының жұмыс істеуі бойынша теория, тәжірибе және заңнама мәселелері қарастырылған. Осы бағытта заңды тұлғаны қылмыс субъектісі ретінде анықтайтын теориялардың генезисі мен типологиясы ашылады. Сонымен, ағылшын заңнамасын, доктринасы мен практикасын ескере отырып, заңды тұлғаны қылмыс субъектісі ретінде анықтау үшін екі тұжырымдамалық тәсіл қолданылады. Бірінші тәсілдің жұмыс істеуі «адам» қылмыстарына тән, мысалы, байқаусызда кісі өлтіру. Екінші тәсіл заңды тұлғаларды басқару шешімдерін қабылдауға және заңды тұлғаның пайдасына нақты әрекеттерді жүзеге асыруға мүмкіндігі бар оның қызметкерлері жасаған қылмыстық әрекеттер үшін қылмыстық жауаптылыққа тартумен байланысты. Сонымен бірге, заң практикасы адамдарға өлім мен денсаулыққа зиян келтірумен байланысты қылмыстар жасауда шенеуніктердің кінәсінің болуымен көбірек бетпе-бет келеді, бұл ғалымдардың пікірінше, «корпоративті қылмыскер» ұғымын нақтылауды және викарлық жауапкершілікті сәйкестендіру теориясына айналдыруды талап етеді.

1. Голованова, Н.А. Уголовное право Англии // Уголовное право зарубежных стран. В 3 т. – Том 1. Общая часть. Англия. США: учебник для бакалавриата и магистратуры / отв. ред. Н.Е. Крылова. – 5-е изд., перераб. и доп. – М.: Издательство Юрайт, 2017. – 240 с.

2. Минин, Р.В. Уголовная ответственность юридических лиц в Англии / Р.В. Минин // Бизнес в законе. – 2006. – № 3-4. – С. 91-92.

3. Field, S. The Corporate Manslaughter and Corporate Homicide Act 2007 and Human Rights, Part I: Has universal legal protection of the right to life been advanced? [Electronic resource] / S. Field // International Company and Commercial Law Review. – 2019. – № 30 (7). – Pp. 369-379. – Access mode: https://cris.brighton.ac.uk/ws/portalfiles/portal/6037298/Corporate_manslaughter_and_human_rights_PART_I.pdf (Access date: 20.01.2025).

4. Хан, В.В. «Правовой закон»: дихотомия иррационального/рационального в праве / В.В. Хан // Құқық қорғау органдары академиясының Жаршысы. – 2021. – № 22. – С. 10-16.

5. S. Bourton, D. Hall, D. Johnson, N. Ryder. Corporate Criminal Liability and the Identification Doctrine – a Critical Reflection. – Pp. 405-429 [Electronic resource] – Access mode: https://www.google.ru/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://uwe-repository.worktribe.com/OutputFile/10607029&ved=2ahUKEwil4I3m_eKLAxU-KBAIHc3AE3kQFnoECBgQAQ&usg=AOvVaw1jWZaLkmu8sIGodV12AmXV (Access date: 20.01.2025).