ҚЫЛМЫСТЫҚ КІРІСТЕРДІ ЖЫЛЫСТАТУҒА ҚАРСЫ ІС-ҚИМЫЛ ЖҮЙЕСІНДЕГІ КОНВЕРСИЯЛЫҚ МӘМІЛЕЛЕР: ҚҰҚЫҚТЫҚ ҚАЙШЫЛЫҚТАР ЖӘНЕ ҚАЗАҚСТАН ЗАҢНАМАСЫН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ

Қылмыстық кірістерді заңдастыру қылмыстық қызметті цифрландырумен шиеленісе отырып, Қазақстанның және жаһандық қаржы жүйесінің экономикалық қауіпсіздігіне негізгі қауіп болып қала береді. Зерттеудің мақсаты – ұлттық және халықаралық заңнамадағы ақшаны жылыстату құралы ретінде конверсиялық мәмілелерді талдау. Салыстырмалы-құқықтық, жүйелік-құрылымдық және тарихи-құқықтық әдістерді пайдалана отырып, авторлар қазақстандық құқықта нақты анықтамасы жоқ «конверсия» терминін реттеудегі олқылықтарды анықтады, бұл құқықтық қақтығыстарға әкеледі. Зерттеу валюта айырбастауды, инвестицияларды, криптовалюталарды және жалған компанияларды құруды қоса алғанда, классикалық жылыстату үлгісіндегі стратификация кезеңіндегі конверсияның рөлін көрсетеді. Ресей, Өзбекстан және Беларусь тәжірибесімен салыстыру бақылауды күшейту үшін «мәміле» және «операция» ұғымдарын саралау қажеттілігін көрсетті. Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысында және ҚР Қылмыстық кодексінде терминдерді нақтылауды қоса алғанда, заңнамаға түзетулер ұсынылды.

1. Танющева, Н.Ю. Об элементах финансового механизма отмывания денег / Н.Ю. Танющева // Финансовая аналитика: проблемы и решения. – 2011. – № 13 (55). – С. 35-40.

2. P. Reuter, E.M. Truman. Chasing Dirty Money: The Fight Against Money Laundering. – 2004. – 248 p. [Electronic resource] – Access mode: https://www.piie.com/bookstore/chasing-dirty-money-fight-against-money-laundering (Access date: 18.01.2025).

3. Нугманов, Р.Р. Криминализация отмывания денег в Республике Казахстан / Р.Р. Нугманов // Проблемы укрепления законности и правопорядка: наука, практика, тенденции. – 2019. – № 12. – С. 170-178.

4. Мурясов, Р.З. К понятию «Конверсия» в дериватологии [Электронный ресурс] / Р.З. Мурясов // Вестник Башкирского университета. – 2014. – № 4 (19). – С. 1470-1479. – Режим доступа: https://cyberleninka.ru/article/n/k-ponyatiyu-konversiya-v-derivatologii (дата обращения: 25.01.2025).

5. Смагулов, А.А. Некоторые вопросы совершенствования статьи 193 уголовного кодекса Республики Казахстан [Электронный ресурс] / А.А. Смагулов // Вестник Института законодательства и правовой информации Республики Казахстан. – 2014. – № 1 (33). – С. 12-15. – Режим доступа: https://cyberleninka.ru/article/n/nekotorye-voprosy-sovershenstvovaniya-stati-193-ugolovnogokodeksa-respubliki-kazahstan (дата обращения: 21.01.2025).

6. Шелестинский, Д.Г. Способы легализации доходов, полученных преступным путем: вчера, сегодня, завтра [Электронный ресурс] / Д.Г. Шелестинский, А.В. Буртасова // Журнал экономических исследований. – 2017. – № 10 (3). – С. 64-78. – Режим доступа: https://naukaru.ru/ru/nauka/article/18382/view (дата обращения: 09.01.2025).

7. Коллектив авторов. Уголовное право России. Особенная часть: учебник; под ред. А.И. Рарога. – Москва, 2008. – 786 с.

8. Лопашенко, Н.А. Ответственность за легализацию преступных доходов [Электронный ресурс] / Н.А. Лопашенко // Законность. – 2002. – № 1. – С. 18-21.

9. Коллектив авторов. Уголовное право: особенная часть; под ред. Б.В. Здравомыслова. – Москва, 1995. – 543 с.

10. Dr Sarah Farrugia, Dr Mark Gatt. What is Money Laundering? Malta // Banking, finance and capital markets. May 25, 2022 [Electronic resource] – Access mode: https://www.legal500.com/developments/thought-leadership/what-is-money-laundering/ (Access date: 19.01.2025).