ПРОКУРАТУРА ОРГАНДАРЫНДАҒЫ ЭЛЕКТРОНДЫҚ ҚҰЖАТ АЙНАЛЫМЫ: ҚЫРҒЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ТӘЖІРИБЕСІ ЖӘНЕ ШЕТЕЛДІК ҮЛГІЛЕР (САЛЫСТЫРМАЛЫ АСПЕКТ)

Мақала Қырғыз Республикасының прокуратура органдарында электрондық құжат айналымын енгізу қарастырылып, шетелдік тәжірибеге (Қазақстан, Өзбекстан, Корея Республикасы, Ресей, Қытай) салыстырмалы талдау жасалады. Прокуратура органдарын цифрландырудың негізгі жетістіктері мен мәселелері атап өтіледі. Бұл салада Қырғызстанның Қазақстан тәжірибесін қалай пайдаланатынына ерекше назар аударылған. Іс жүргізуді автоматтандырылған жүйелерді және бірыңғай электрондық тізілімді енгізу қадағалау қызметінің тиімділігін едәуір арттыратыны, материалдарды қарау мерзімін қысқартатыны және прокурорлық қадағалаудың ашықтығын жоғарылататыны анықталды. Шетелдік тәжірибе (оның ішінде Қазақстандағы «Қадағалау» ақпараттық-талдамалық жүйесін қолдану, Корея Республикасында іс жүргізуді толық цифрландыру және Қытайдағы жасанды интеллект-прокурорларымен тәжірибелер) прокуратураның бұдан әрі цифрлық трансформациясының болашағын көрсетеді.

1. Груздев, В.В. Цифровизация как средство повышения эффективности надзорной деятельности природоохранных прокуратур, созданных по бассейновому (экосистемному) принципу / В.В. Груздев и др. // Вестник Костромского государственного университета. – 2022. – Т. 28. № 2. – С. 253-266.

2. Р. Харизов. Регистрировать преступления в Кыргызстане будут в новых информационных системах [Electronic resource] // 24.kg. – 01.12.2021. – Access mode: https://24.kg/obschestvo/215667_registrirovat_prestupleniya_vnbspkyirgyizstane_budut_vnbspnovyih_informatsionnyih_sistemah/(Access date: 07.09.2025).

3. Асанбеков, Т.Ж. Проблемы и перспективы реализации антикоррупционной политики в Кыргызской Республике / Т.Ж. Асанбеков, С.Н. Маматов, Д.Ж. Асанбекова // Вестник Ошского государственного университета. – 2024. – № 4. – С. 178-192.

4. Исмагулова, А.Т. Развитие уголовного права Республики Казахстан в контексте применения современных цифровых технологий: проблемы и перспективы / А.Т. Исмагулова. – Саратов: Саратовская государственная юридическая академия, 2021. – 252 с.

5. Тошматова, В. Внедрение искусственного интеллекта в правовую систему Республики Узбекистан: перспективы и правовые аспекты / В. Тошматова, С. Расулов // Общественные науки в современном мире. – 2025. – Т. 4. № 7. – С. 20-25.

6. Худайназаров, Ф.Х. Кичик Бизнес Субъектлари Фаолиятини Рақамли Технологиялар Асосида Ривожланти-ришнинг Меъёрий-Ҳуқуқий Асослари / Ф.Х. Худайназаров // Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural And Social Sciences Scientific Journal. – 2024. – № 4 (9). – С. 266-276.

7. Середа, Е.В. Цифровая трансформация органов прокуратуры Российской Федерации и стран СНГ / Е.В. Середа, Н.А. Чесноков // Вестник Московского государственного лингвистического университета. Образование и педагогические науки. – 2020. – № 2 (835). – С. 269-273.

8. Бессчасный, С.А. Цифровая трансформация органов прокуратуры Российской Федерации // Прокуратура: история и современность – 300 лет прокуратуре России (Сухаревские чтения). – 2022. – С. 16-25.

9. Park, J. Digitalization of South Korea's Justice System: Enhancing Access and Efficiency / J. Park, et al. – Washington, D.C.: The World Bank, 2025. – 89 p.

10. Wu, W. Access to technology, access to justice: China’s artificial intelligence application in criminal pro-ceedings / W. Wu, X. Lin // International Journal of Law, Crime and Justice. – 2025. – Т. 81. – Pp. 100741.

11. Zhiyuan, G. The Application of Artificial Intelligence in China’s Criminal Justice System / G. Zhiyuan, Y. Jiajia // Legal Issues in the digital Age. – 2025. – № 1. – Pp. 83-104.

12. Ulbricht, B.R. Digital Eyewitnesses: Using New Technologies to Authenticate Evidence in Human Rights Litigation / B.R. Ulbricht, et al. // Stanford Law Review. – 2022. – Vol. 74. – Pp. 851-894.