ҚАЗАҚСТАНДА ЖЕКЕ ДЕТЕКТИВТІК ҚЫЗМЕТ ТУРАЛЫ ЗАҢ ҚАЖЕТ ПЕ: ЖАҚТАУШЫЛАР МЕН ҚАРСЫЛЫҚТАР

Мақалада Қазақстан Республикасында жеке детективтік қызмет туралы арнайы заң қабылдаудың қажеттілігі қарастырылады. Тақырыптың өзектілігі қолданыстағы нормативтік вакууммен байланысты: Қазақстанда жекеше іздестіру саласын реттейтін заң әлі күнге дейін қабылданбағанына қарамастан іс жүзінде детективтік қызметтер көрсетіліп келеді. Жеке детективтік қызметті заңнамалық тұрғыдан реттеудің «жақтастары» мен «қарсы» пікірлері келтіріліп, шетелдік тәжірибе және жекеше іздестіруді заңдастырудың адам құқықтары мен қылмыстық іс жүргізуге ықтимал әсері талданады. Зерттеуде салыстырмалы-құқықтық, формалды-заңдық және аналитикалық әдістер қолданылған; халықаралық ғылыми жарияланымдар, отандық нормативтік құқықтық актілер мен заң жобалары талданған. Зерттеу нәтижесінде автор жеке детективтік қызмет туралы заң қабылдау – құқықтық олқылықты жою және азаматтардың құқықтарының кепілдіктерін қамтамасыз ету үшін орынды қадам деген тұжырымға келеді, алайда бұл ретте ықтимал тәуекелдерді ескеру және заңға қажетті қорғану тетіктерін енгізу қажет екендігін атап өтеді.

1. Sharipova, A.B. Legal characteristics of private detective activity in the Republic of Kazakhstan / A.B. Sharipova, et al. // Вестник Института законодательства Республики Казахстан. – 2024. – № 2 (77). – С. 227-234.

2. К.Е. Исмагулов. О проекте Закона «О частной детективной деятельности» [Электронный ресурс] – Режим доступа: https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=37962479 (дата обращения 21.07.2025).

3. Сабитов, С.М. Правовое регулирование статуса частного детектива в уголовном процессе/С.М. Сабитов // Вестник КазГЮИУ. – 2019. – № 4 (44). – С. 22-26.

4. Alimkulov, Y. Private detective activity of the law enforcement system of Kazakhstan on the experience of foreign countries / Y. Alimkulov, et al. // International Journal of Electronic Security and Digital Forensics. – 2023. – Vol. 15, No. 6. – Pp. 644-654.

5. Sturtevant, M. Interrogating the Regulation of Private Investigators [Электронный ресурс] / M. Sturtevant, K. Stephen, S. Jeong // The Regulatory Review. – 2022. – Режим доступа: https://www.theregreview.org/2022/03/05/saturday-seminar-interrogating-regulation-private-investigators/ (дата обращения: 15.07.2025).

6. Stiernstedt, P. Privatizing police discretion – ‘private security criminal investigations’ in Sweden / P. Stiernstedt // Policing: A Journal of Policy and Practice. – 2019. – Vol. 13. № 4. – Pp. 460-472.