ҚҰҚЫҚ ҚОРҒАУ ҚЫЗМЕТІ ҮШІН ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТТІ ПАЙДАЛАНУДЫ РЕТТЕУДІҢ КЕЙБІР ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ ТУРАЛЫ

Мақалада кейбір мемлекеттердің жасанды интеллект тұжырымдамасы туралы көзқарастары талданады, нәтижесінде құқықтық актілерде, тұжырымдамалық және доктриналық құжаттарда осы тұжырымдаманы анықтауға жалпыға бірдей танылған тәсілдердің жоқтығы туралы тұжырымдар жасалады. Бұл факт бізге жасанды интеллект саласындағы құқықтық реттеу ұлттық деңгейде өз көзқарастары мен тәжірибелеріне сүйене отырып жүзеге асырылатынын айтады.

Жүйелер мен технологиялардың жіктелуі оларды, оның ішінде прокуратура органдарының қызметінде пайдалану қатерлері мен тәуекелдерін анықтау тұрғысынан үлкен қызығушылық тудырады. Алайда, көптеген ресми құжаттарда мұндай жіктеу жоқ. Талданған жіктеулердің ішінде жасанды интеллект туралы Еуропалық заң жобасында көрсетілген тәсіл үлкен қызығушылық тудырады. Заңның осы жобасында баяндалған көзқарастар прокуратура қызметінде жасанды интеллект технологиялары мен жүйелерін пайдалану кезінде адамның негізгі құқықтарына төнетін қатерлер мен тәуекелдерді анықтау және бағалау үшін негіз ретінде пайдаланылуы мүмкін.

1. Сорокова, Е.Д. Этика искусственного интеллекта в России и Европейском союзе: общее в риск-ориентированных подходах [Электронный ресурс] / Е.Д. Сорокова // Дискурс-Пи. – 2022. – № 3 (19). – С. 157-169. – Режим доступа: https://doi.org/10.17506/18179568_2022_19_3_157 (дата обращения: 16.02.2024).

2. Филипова, И.А. Правовое регулирование искусственного интеллекта: учеб. пособие / И.А. Филипова. – Нижний Новгород: Нижегородский госуниверситет, 2022. – 275 с.

3. Марченко, А.Ю. Правовой анализ новейшего законодательства ЕС о применении технологий искусственного интеллекта: дис. … канд. юрид. наук / А.Ю. Марченко. – Москва, 2022. – 208 с.

4. Mantelero, A. Consultative Committee of the Convention for the Protection of Individuals with Regard to Automatic Processing of Personal Data (Convention 108) Report on Artificial Intelligence Artificial Intelligence and Data Protection: Challenges and Possible Remedies [Electronic resource] – Access mode: https://www.researchgate.net/publication/330910567_ (Access date: 15.02.2024).

5. Walters, R. Data Protection and Artificial Intelligence Law: Europe Australia Singapore – An Actual or Perceived Dichotomy [Electronic resource] / R. Walters; M. Coghlan // American Journal of Science, Engineering and Technology. – 2019. – № 4 (4). – Pp. 55-65. – Access mode: https://www.sciencepublishinggroup.com/article/10.11648/j.ajset.20190404.11 (Access date: 06.02.2024).

6. Shnurenko, I. Artificial Intelligence. Media and Information Literacy, Human Rights and Freedom of Expression [Electronic resource] / I. Shnurenko, T. Murovana, I. Kushchu // Moscow. 2020. – Access mode: https://shnurenko.ru/shninewcontent/uploads/2021/03/artificialik09032020-1.pdf (Access date: 16.02.2024).

7. Шилкина, Е.П. Понятие и виды искусственного интеллекта: сб. ст. VII Междунар. научн.-практ. конфер. «EUROPEAN RESEARCH FORUM». – Петрозаводск, 2022. – С. 35-40.

8. Dimitrova, R.V. Liability Associated with AI Systems under t5. he Bulgarian Criminal Code: Requirements, Approaches and Proposals // 2023 XXXII International Scientific Conference Electronics (ET). – Sozopol, Bulgaria, 2023. – Pp. 1-6.