ЖАРИЯ-ҚҰҚЫҚТЫҚ ДАУЛАР БОЙЫНША ӘКІМШІЛІК ПРОЦЕСТЕГІ ПРОКУРОРДЫҢ ІС ЖҮРГІЗУ МӘРТЕБЕСІ

Мақала қоғамдық-құқықтық даулар бойынша әкімшілік процестегі прокурордың іс жүргізу мәртебесін зерттеуге арналған. Жүргізілген теориялық талдау негізінде әкімшілік процесте прокурордың екі маңызды қызметі анықталды: адамдарды прокурордың атынан қорғау қажеттілігімен байланысты өкілдік қызметі және қолданыстағы заңнаманың сақталуы мен орындалуын қамтамасыз етуге бағытталған конституциялық-құқықтық қызмет.

Әкімшілік іс жүргізу заңнамасы азаматтардың жария құқықтарын қорғау саласында айтарлықтай ілгеріледі, бұған Қазақстанның заңнамалық және құқық қолдану практикасының оң тәжірибесі дәлел бола алады. Прокурордың әкімшілік процеске қатысуының рөлі мен қажеттілігі айқын және заң ғылымында ешқашан дауланбаған. Сонымен қатар, қазақстандық әкімшілік процесс саласында прокурордың іс жүргізудегі процестік жағдайының, әкімшілік талапкер ретіндегі мәртебесінің ерекшеліктері аз зерттелген күйінде қалып отыр. Әкімшілік процесте прокурордың іс жүргізу мәртебесін кешенді зерттеу қажеттілігі туралы қорытынды жасалды.

1. Никитин, Е.Л. Модели и стандарты прокурорской деятельности в современных условиях: Учебное пособие / Е.Л. Никитин, Н.В. Кулик. – Санкт-Петербург: Санкт-Петербургский юридический институт (филиал) Университета прокуратуры Российской Федерации, 2018. – 80 с.

2. Colvin, V. The Evolving Role of the Public Prosecutor [Electronic resource] / V. Colvin, P. Stenning. – Routledge, 2019. – 52 p. – Access mode: https://api.taylorfrancis.com/content/books/mono/download?identifierName=doi&identifierValue=10.4324/9780429467547&type=googlepdf (Access date: 09.01.2025).

3. Kovac, M.C. The role of the public prosecutor in the United States / M.C. Kovac // Revista Acadêmica Escola Superior do Ministério Público do Ceará. – 2020. – № 1 (12). – С. 253-263.

4. – Осіпова, О. Участь прокурора в судочинстві поза межами публічного обвинувачення [Electronic resource] / О. Осіпова // Слово Національної школи України. – 2023. – № 3. – Pp. 32-43. Access mode: https://slovo.nsj.gov.ua/images/pdf/2023_2_43/osipova.pdf (Access date: 09.01.2025).

5. Шеменева, О.Н. Прокуроркаклицо, участвующеевделевгражданскомиадминистративном судопроизводстве [Электронный ресурс] / О.Н. Шеменева // Журнал административного судопроизводства. – 2022. – № 1. – С. 16-19. – Режим доступа: https://cyberleninka.ru/article/n/prokuror-kak-litso-uchastvuyuschee-v-dele-v-grazhdanskom-i-administrativnom-sudoproizvodstve/ viewer (дата обращения: 10.01.2025).

6. Зеленская, Л.А. Прокурор как лицо, участвующее в деле в административном судопроизводстве [Электронный ресурс] / Л.А. Зеленская, Д.М. Витохина // Вестник Краснодарского университета МВД России. – 2015. – № 4 (30). – С. 231-234. – Режим доступа: https://cyberleninka.ru/article/n/prokuror-kak-litso-uchastvuyuschee-v-dele-v-administrativnom-sudoproizvodstve/viewer (дата обращения: 10.01.2025).

7. Субочев, В.В. Законные интересы в механизме правового регулирования: монография; под ред. д-ра юрид. наук, профес. А.В. Малько. – М., 2007. – 229 с.

8. Бурмистрова, С. О духе процессуальных законов и процессуальных правовых интересах [Электронный ресурс] / С. Бурмистрова // Вестник гражданского процесса. – 2022. – № 1. – С. 71-86. – Режим доступа: http://dx.doi.org/10.24031/2226-0781-2022-12-1-71-85 (дата обращения: 10.01.2025).

9. Cox, A.L. The legitimation strategies of “progressive” prosecutors [Electronic resource] / A.L. Cox, C. Gripp // Social & Legal Studies. – 2022. – № 5 (31). – С. 657-678. – Access mode: https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/09646639211060814 (Acces date: 14.01.2025).

10. – Svirin, Y.A. Protecting violated rights and legitimate interests in the court: A claim as a procedural and legal component of law [Electronic resource] / Svirin Y.A., et al. // Lex Humana. – 2022. – № 1 (14). С. 455-470. – Access mode: https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=9912392 (Acces date: 15.01.2025).

11. Административное право: учебный курс; под ред. Р.А. Подопригоры. – Алматы: Налоговый эксперт, 2010. – 368 с.

12. Винокуров, А.Ю. О некоторых вопросах участия прокурора в административном судопроизводстве [Электронный ресурс] / А.Ю. Винокуров // Административное и муниципальное право. – 2016. – № 2 (98). – С. 178-182. – Режим доступа: https://nbpublish.com/library_get_pdf.php?id=36162 (дата обращения: 20.01.2025).