ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МИГРАНТТАРДЫ ШЫҒАРЫП ЖІБЕРУ ТУРАЛЫ ЗАҢНАМАСЫН АДАМ САУДАСЫНА ҚАРСЫ ІС-ҚИМЫЛ КОНТЕКСТІНДЕ ҚОЛДАНУ МӘСЕЛЕЛЕРІ

Осы мақалада адам құқықтары саласындағы халықаралық стандарттарды мен шетелдік мемлекеттердің тәжірибесін ескере отырып Қазақстаннан мигранттарды шығарып жіберу жөніндегі заңнама мен құқық қолдану тәжірибесінің жүргізілген зерттеу нәтижелері келтірілген. Жұмыста мигранттарды шығарып жіберу мәселесі байланысты адам саудасына қарсы тұру мәселесіне ерекше назар аударылады. Автор қылмыстық жаза ретінде шығарып жіберуді, әкімшілік жаза ретінде әкімшілік шығарып жіберуді және азаматтық іс жүргізу заңнамасы тәртібімен ішкі істер органдарының өтініштері бойынша шығарып жіберуді қолдану жөніндегі құқықтық статистикаға талдау, сондай-ақ шығарып жіберудің тиісті түрлерін реттейтін нормативтік құқықтық актілердің ҚР халықаралық міндеттемелеріне сәйкестігі мәніне талдау жасады. Мақалада мигранттарды шығарып жіберу жүйесін жетілдіру қажеттілігі негізделеді. Атап айтқанда, шығарып жіберу туралы істерді қарау рәсімдеріне адам саудасы белгілерінің бар-жоғына арнайы тест енгізу, көшіп- қонушылардың шығарып жіберу туралы сот актілеріне шағымдану үшін кедергілерді жою, сондай-ақ сот тәжірибесін нақтылау қажет.

1. Защита прав мигрантов на национальном и международном уровне: пособие для адвокатов и юристов Республики Казахстан. Алматы: ОФ «Центр исследования правовой политики» (LPRC), 2021. – 252 с.

2. Хасенов, М.Х. Проблемы правовой защиты мигрантов в Казахстане // Диалог о правах человека: эффективные средства правовой защиты в Республике Казахстан: сб. выступлений участников научн.-практ. конфер. – Астана, 2025. – С. 103-105.

3. Brock, G. Justice for People on the Move: Migration in Challenging Times / G. Brock. – Cambridge, UK: Cambridge University Press, 2020. – 256 р.

4. Scheel, S. The Deportation Gap as a Statistical Chimera: How Nonknowledge Informs Migration Policies / S. Scheel // Geopoliticsю. – 2025. – № 30 (3). – Рр. 1028-1050.

5. Gibney, M., Hansen, R. Deportation and the liberal state: The forcible return of asylum seekers and unlawful migrants in Canada, Germany and the United Kingdom. New issues in refugee research: working paper No. 77. – Geneva: UNHCR, 2003. – 21 р.

6. Blake, M. Justice, Migration, and Mercy / M. Blake. – Oxford: Oxford University Press, 2020. – 280 р.

7. Buckinx, B. The Case against Removal: Jus Noci and Harm in Deportation Practice / B. Buckinx, A. Filindra // Migration Studies. – 2015. – № 3 (3). – Рр. 393-416.

8. Lenard, P. The Ethics of Deportation in Liberal Democratic States / P. Lenard // European Journal of Political Theory. – 2015. – № 14 (4). – Рр. 464-480.

9. Schmid, L. Deportation, harms, and human rights / L. Schmid // Ethics & Global Politics. – 2021. – № 14 (2). – Рр. 98-109.

10. Майорова, Е.Н. К вопросу об административном выдворении иностранных граждан и лиц без гражданства / Е.Н. Майорова // Правопорядок: история, теория, практика. – 2015. – № 4 (7). – С. 51-55.

11. Захарова, Е.П. Проблемы правового регулирования отдельных мер административного принуждения, применяемых в связи с нарушениями миграционного законодательства / Е.П. Захарова // Вестник Саратовской государственной юридической академии. – 2018. – № 4. – С. 57-63.

12. И.Н. Дорош. Применение административного законодательства в области миграции. Практика рассмотрения дел указанной категории на примере судов Восточно-Казахстанской области [Электронный ресурс] – Режим доступа: https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=32313496&pos=21;-26#pos=21;-26 (дата обращения: 08.06.2025).