ҚЫЛМЫСТЫҚ ПРОЦЕСТЕГІ ЭЛЕКТРОНДЫ-ЦИФРЛЫҚ НЫСАНДАҒЫ АҚПАРАТ КӨЗДЕРІН БӨЛУ

Бұл ғылыми мақалада қылмыстық процестік заңнамасындағы зерттелгеннен кейін қылмыстық іс бойынша дәлелдемелер ретінде танылуы мүмкін электрондық-цифрлық нысандағы ақпарат көздері қарастырылады.

Қолданыстағы заңнамада электрондық-цифрлық нысандағы ақпарат көздерінің екі санаты бар екендігі туралы дәлелдер келтіріледі, оларға электрондық құжаттар мен электрондық жеткізгіштегі мәліметтер жатады. Олардың әрқайсысын қылмыстық процестік заңнамасында бар дәлелдемелердің белгілі бір көздеріне жатқызудың нақты регламенті мен критерийлері жоқ екендігі көрсетіледі.

Осыған байланысты, теорияда және құқық қолдану практикасында «электрондық құжатты» құжаттарға, ал расталмаған электрондық-цифрлық деректерді Қазақстан Республикасының ҚПК-нің 120-бабының 5-тармағы арқылы заттай дәлелдемелерге жатқызудың бірыңғай критерийлерін қалыптастыру қажеттілігі көрсетіледі.

1. Тимофеев, А.Г. Речи сторон в уголовном процессе: практическое руководство / А.Г. Тимофеев. – СПб.: Типография С.-Петербургской тюрьмы, 1897. – 164 с.

2. Духовский, М.В. Русский уголовный процесс / М.В. Духовский. – Москва, 1910. – 448 с.

3. Allayarova, N.I. The Civil Law Regime of an Electronic Document in Business Activity in the Regions of Central Asia [Electronic resource] / N.I. Allayarova // Global Biosecurity. – 2023. – № 5 (1). – Access mode: https://doi.org/10.31646/gbio.224 (Access date: 17.07.2024).

4. Краснова, Л.Б. Компьютерные объекты в уголовном процессе и криминалистике: дис. ... канд. юрид. наук / Л.Б. Краснова. – Воронеж, 2005. – 202 с.

5. Кукарникова, Т.Э. Электронный документ в уголовном процессе и криминалистике: дис. … канд. юрид. наук / Т.Э. Кукарникова. – Воронеж, 2003. – 204 с.

6. Golovanov, N.M. Legislative Approaches to the Electronic Document Definition and its Evidentiary Value in the CIS Countries / N.M. Golovanov, et al. // Helix. – 2018. – № 8 (4). – Pp. 3503-3507.

7. N. Gumzej, N. Protrka. Evaluation of Digital Evidence in Criminal Proceedings in Croatia with a Focus on Preservation Requirements and Role of Standard Operative Procedure // Communication and Electronic Technology (MIPRO): 44th International Convention on Information. – Opatija, Croatia, 2021. – Pp. 1518-1523.

8. G.V. Stankevich, et al. Electronic document flow as evidence in civil proceeding: evaluation features and application problems // Law and the Information Society: Digital Approach: SHS Web Conf. International Scientific and Practical Conference, 2021 (LISID-2020). – Volume 109 [Electronic resource] – Access mode: https://doi.org/10.1051/shsconf/202110901039 (Access date: 25.12.2024).

9. Костенко, Р.В. Ведение уголовного судопроизводства в электронном формате в Республике Казахстан / Р.В. Костенко // Юридический вестник Кубанского государственного университета. – 2019. – № 1. – С. 82-88.

10. M.M. Losavio, P. Pastukov, S. Polyakova. Multimedia Objects and Forensic Determinations of Criminal Responsibility // IEEE 9th International Conference on Sciences of Electronics, Technologies of Information and Telecommunications (SETIT). – Hammamet, Tunisia, 2022. – Pp. 36-44.