ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ДЕНСАУЛЫҚ ҚҰҚЫҒЫНА БИЛІК ЕТУ САЛАСЫНДАҒЫ ОРГАНДАРДЫҢ ДОНОРЛЫҒЫНЫҢ КЕЙБІР МӘСЕЛЕЛЕРІ

Бұл мақалада адамның ағзалары мен тіндерін донациялау призмасы арқылы жеке адамның денсаулығы мен құқықтық қабілеттілігін қамтамасыз ету мәселелері қарастырылған. Автор этикалық, медициналық және құқықтық аспектілерді адамның өз денсаулығы мен денесіне қатысты өзін-өзі анықтау контекстінде зерттейді. Зерттеу барысында осы құқықтың іске асырылуын шектейтін, «жалпыға ортақ игілікке» қол жеткізуге кедергі келтіретін, адамдардың кең ауқымын сауықтыруға мүмкіндік беретін құқықтық және этикалық мәселелер қарастырылады. Ғылыми ізденіс нәтижесінде автор адамның өз органдарына билік ету құқығының шекаралары мен өлшемдерін айқындау жөніндегі мәселені шешуге өз көзқарасын баяндауға тырысты, соның негізінде Қазақстан Республикасы заңнамасының нормаларын жетілдіру жөнінде ұсыныстар әзірленді.

1. Торосян, О.А. Понятие справедливости в системе моральных понятий [Электронный ресурс] / О.А. Торосян // Система ценностей современного общества. – 2012. – № 22. – Режим доступа: https://cyberleninka.ru/article/n/ponyatie-spravedlivosti-v-sisteme-moralnyh-ponyatiy (дата обращения: 18.11.2024).

2. Richards JR. Nephrarious goings on. Kidney sales and moral arguments [Electronic resource] J Med Philos. – 1996. – № 21 (4). – Pp. 375-416. – Access mode: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8899539/ (Access data: 06.10.2024).

3. Попов, В.В. Влияние социально-экономических факторов на развитие трансплантологии [Электронный ресурс] / В.В. Попов // Знание. Понимание. Умение. – 2024. – № 1. – С. 138- 151. – Режим доступа: https://cyberleninka.ru/article/n/vliyanie-sotsialno-ekonomicheskih-faktorov-narazvitie-transplantologii (дата обращения: 03.12.2024).

4. Rippon, S. Imposing options on people in poverty: the harm of a live donor organ market / S. Rippon // Journal of Medical Ethics. – 2012. – № 40. – Pp. 145-150. – Access mode: https://jme.bmj.com/content/40/3/145 (Access data: 06.10.2024).

5. Zuchowski, M. Experiences of completed and withdrawn unspecified kidney donor candidates in the United Kingdom: An inductive thematic analysis from the BOUnD study [Electronic resource] / M. Zuchowski, et al. // British journal of health psychology. – 2021. – № 26. – Pp. 958-976. – Access mode: https://bpspsychub.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/bjhp.12514 (Access data: 06.10.2024).

6. Plant, R. The greatest happiness [Electronic resource] / R. Plant // Journal of Medical Ethic. – 1975. – № 1. – Pp. 104-106. – Access mode: https://jme.bmj.com/content/1/2/104 (Access data: 06.10.2024).