СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚТЫҢ АЛДЫН АЛУ ЖӘНЕ ОНЫ ЕСКЕРТУДЕГІ ТӘРТІПТІК ЖАУАПКЕРШІЛІКТІҢ РӨЛІ: ТАЛДАУ ЖӘНЕ ҰСЫНЫСТАР

Мақалада автор Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Заңының қолданылу кезеңінде және Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңы қабылданғаннан кейінгі тәртіптік тәжірибеге қысқаша тарихи экскурс жасады.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы бұзуға байланысты тәртіптік құқық бұзушылықтарды анықтаудың өсу және төмендеу динамикасы және оның ықтимал себептері туралы статистикалық деректер мен тезистер келтірілген. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың талаптарын бұзған адамдарға тәртіптік шаралар қолдану мүмкіндігі туралы БҰҰ-ның Сыбайлас жемқорлыққа қарсы конвенциясының нормалары, сондай-ақ тәртіптік жауапкершілікке қатысты шет мемлекеттердің нормативтік құқықтық актілерінің талаптары көрсетілген.

Шет елдердегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл құралдары, атап айтқанда, сыбайлас жемқорлық тәртіптік құқық бұзушылық жасаған адамдарды қоғамдық айыптау институты қарастырылады.

Сыбайлас жемқорлық тәртіптік құқық бұзушылық жасаған тұлғалардың қоғамдық тізілімін жүргізу кезіндегі сыбайлас жемқорлықтың психологиялық факторларының бірі келтірілген.

Автордың пайымдауынша, ұлттық заңнамаға сыбайлас жемқорлық тәртіптік жауапкершілік институтын енгізу болашақта елдегі сыбайлас жемқорлық деңгейінің төмендеуіне оң әсерін тигізеді.

1. Осипян, Б.А. Критерии правомерного различения понятий и составов гражданского правонарушения (деликта), дисциплинарного проступка, административного правонарушения и преступления [Электронный ресурс] / Б.А. Осипян // Юридическая наука и правоохранительная практика. – 2016. – № 4 (38). – С. 14-24. – Режим доступа: https://cyberleninka.ru/article/n/kriterii-pravomernogo-razlicheniya-ponyatiy-i-sostavov-grazhdanskogo-pravonarusheniya-deliktadistsiplinarnogo-prostupka (дата обращения: 14.10.2024).

2. Журавлев, А.Л. Психологические факторы коррупции / А.Л. Журавлев, А.В. Юревич // Вестник Российской Академии наук. – 2015. – № 11 (85). – С. 1019-1027.