БИОМЕТРИЯЛЫҚ ДЕРЕКТЕРДІ ӨҢДЕУДІ ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУДІҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН БОЛАШАҒЫ

Мақалада жекелеген мемлекеттердің, сондай-ақ Қазақстан Республикасының биометриялық деректерді жинау және өңдеу процестерін реттеу саласындағы заңнамалық ерекшеліктері, инновациялары мен тәжірибесі талқыланады. Бұл ретте авторлары шет мемлекеттердің көзқарасына айтарлықтай назар аударды, өйткені олардың деректерді қорғау, құпиялылықты қамтамасыз ету және жеке өмірге негізсіз араласуға жол бермеу саласындағы тәжірибесі әлемде озық болып саналады. Шетелдік және отандық заңнаманы салыстыру жүргізілді. Сонымен қатар, мақалада құқық қорғау органдарының қылмыспен күресу үшін биометриялық деректерді пайдалану тәжірибесі қарастырылған. Сондай-ақ биометриялық аутентификация механизмдерін енгізу және қолдану мысалдары келтірілген. Бұл жұмыстың мақсаты биометриялық деректерді қорғаудың озық шетелдік тәжірибесін оны Қазақстан Республикасында имплементациялаудың орындылығы мен мүмкіндігін айқындау үшін зерделеу болып табылады.

1. Смирнова, Я.В. Особенности содержания понятия «биометрические данные» в праве Европейского Союза / Я.В. Смирнова // Вестник Университета имени О. Е. Кутафина. – 2021. – № 7 (83). – С. 160-167.

2. Singh, G. Biometric Identification System: Security and Privacy Concern / G. Singh, G. Bhardwaj, S.V. Singh, V. Garg // Artificial Intelligence for a Sustainable Industry 4.0., 2021. – 323 p.

3. De Keyser, A. Opportunities and challenges of using biometrics for business: Developing a research agenda / A. De Keyser, et al. // Journal of Business Research. – 2021. – № 136. – Pp. 52-62.

4. Ioannou, A. Privacy concerns and disclosure of biometric and behavioral data for travel [Electronic resource] / A. Ioannou, I. Tussyadiah, Y. Lu // International Journal of Information Management. – 2020. – № 54. – Access mode: https://www.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0268401219317311 (Access data: 15.04.2024).

5. Smith, M. The ethical application of biometric facial recognition technology / M. Smith, S. Miller // AI & Soc. – 2022. – № 37. – Pp. 167-175.

6. Кодашева, Г.С. Удаленная биометрическая идентификация в банковской сфере Казахстана как часть цифровой инфраструктуры // Финансовые аспекты третьей модернизации экономики Казахстана: сб. материалов междунар. научн.-практич. конф. – 2021. – С. 405-413.

7. Карабеков, К.О. Состояние и тенденции киберпреступности в Российской Федерации и Республике Казахстан / К.О. Карабеков // Научный вестник Омской академии МВД России. – 2024. – № 30 (2 (93). – С. 106-112.

8. Лукьянчиков, А.И. Принцип работы систем распознавания лиц и особенности их применения при обработке видеопотока в реальном времени / А.И. Лукьянчиков и др. // Информатика и вычислительная техника и управление. Серия: Естественные и технические науки. – 2023. – № 5. – С. 76-83.

9. Гречаный, С.А. Распознавание лиц в современных системах видеонаблюдения. На примере оборудования ТМ / С.А. Гречаный, Н.Ю. Федина, М.В. Храмыков // Охрана, безопасность, связь. – 2020. – № 5-1. – С. 63-68.

10. Утеген, Д. Технология распознавания лиц и обеспечение безопасности биометрических данных: компаративный анализ моделей правового регулирования / Д. Утеген, Б.Ж. Рахметов // Journal of Digital Technologies and Law. – 2023. – № 1 (3). – С. 825-844.

11. Яцуценко, В.В. Проблемы и перспективы внедрения цифровых технологий в деятельность органов прокуратуры / В.В. Яцуценко // Актуальные проблемы российского права. – 2021. – № 11 (132). – С. 187-193.

12. Kindt, E. A first attempt at regulating biometric data in the European Union // Regulating biometrics: Global approaches and urgent questions. – 2020. – Pp. 62-69.

13. Alsaadi, I.M. Study on most popular behavioral biometrics, advantages, disadvantages and recent applications: A review / I.M. Alsaadi // International journal of scientific & technology research. – 2021. – № 10. – Pp. 15-21.

14. Stylios, I., Behavioral biometrics & continuous user authentication on mobile devices: A survey / I. Stylios, et al. // Information Fusion. – 2021. – № 66. – Pp. 76-99.

15. Грушин, Ф.В. Фотоизображение и описание примет осужденных к лишению свободы как вид персональных данных, подлежащих обработке в уголовно-исполнительной системе России / Ф.В. Грушин, А.Ю. Сивцова // Вестник Самарского юридического института. – 2022. – № 1 (47). – С. 45-51.

16. Солдатова, В.И. Защита персональных данных в условиях применения цифровых технологий / В.И. Солдатова // Lex russica. – 2020. – № 2 (159). – С. 33-43.