ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҚАРУЛЫ КҮШТЕРІНІҢ ӘСКЕРИ ПОЛИЦИЯ ОРГАНДАРЫНЫҢ ҚҰҚЫҚ ҚОРҒАУ ФУНКЦИЯЛАРЫН ІСКЕ АСЫРУ МӘСЕЛЕЛЕР

Мақалада Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері әскери полиция органдарының құқық қорғау функцияларын іске асыру мәселелері қарастырылады. Функционалдық талдау негізінде әскери полиция органдарының құқықтық мәртебесі, құзыреті және практикалық қызметі зерттеледі.

Әскери басқару органдарымен өкілеттіктердің қайталануы, өзіне тән емес функцияларды орындау, профилактикалық жұмыстың тиімділігінің төмендігі, сондай-ақ ұйымдық-штаттық құрылымның әскерлердегі әскери құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету міндеттеріне сәйкессіздігі мәселелеріне ерекше назар аударылады. Аталған факторлардың әскери тәртіптің жай-күйіне, құқық бұзушылықтардың профилактикасына және құқық қорғау өкілеттіктерін іске асыруға әсері талданады.

Сонымен қатар нормативтік-құқықтық реттеу, әдістемелік қамтамасыз ету және құқық бұзушылықтардың алдын алуда тәуекелге бағдарланған тәсілдің болмауы мәселелері қарастырылады. Әскери полиция органдарының құқық қорғау қызметінің мамандандырылуын күшейту, өкілеттіктерді функционалдық шектеуді жетілдіру және әскери құқықтық тәртіпті қамтамасыз етудің превентивтік моделін дамыту қажеттігі негізделеді.

1. Falcone, D.N. The Army Military Police: A Neglected Policing Model / D.N. Falcone, B.A. Smith // Criminal Justice Policy Review. – 2000. – № 11 (3). – Pp. 251-268.

2. Дубовцев, Г.Ф. Военная безопасность Республики Казахстан: опыт, актуальные проблемы, основные направления обеспечения: монография / Г.Ф. Дубовцев. – Астана: КИСИ при Президенте РК, 2018. – 218 с.

3. Усатая, А.Ю. Современные перспективы военной полиции / А.Ю. Усатая, С.Н. Жуенко // Государство и право в XXI веке. – 2016. – № 1. – С. 69-72.

4. Минтягов, С.А. Административная деятельность военной полиции Вооруженных Сил Российской Федерации: понятие и виды / С.А. Минтягов // Вестник Российской правовой академии. – 2020. – № 2. – С. 25-33.

5. Матвеев, С.П. Формирование военной полиции в Вооруженных Силах Российской Федерации: зарубежный опыт и перспективы / С.П. Матвеев // Вестник ВГУ. Серия: Право. – 2014. – № 2. – С. 124-132.

6. S. Albrycht. Prevention is Protection // U.S. Army. 2024 [Электронный ресурс] – Режим доступа: https://www.army.mil/article-amp/280126/prevention_is_protection (дата обращения: 25.02.2026).