АЛИМЕНТ ӨНДІРУ ПРОЦЕСТЕРІН АВТОМАТТАНДЫРУ: ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТТІ ҚОЛДАНУ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ

Мақалада Қазақстан Республикасында алимент өндіру саласында жасанды интеллект технологияларын енгізу перспективалары қарастырылады. Зерттеу халықаралық нормативтік актілерді, ғылыми жарияланымдарды, сондай-ақ сот төрелігін цифрландыру және құқық қолдану процестерін автоматтандыру мәселелерін зерттеген шетелдік ғалымдардың еңбектерін талдауға негізделген.

Автор ведомствоаралық ақпараттық жүйелер мен интеллектуалды болжау алгоритмдерін біріктіретін атқарушылық іс жүргізудің бірыңғай цифрлық жүйесін қалыптастыру қажеттілігін негіздейді. Жасанды интеллектті қолданудың ықтимал артықшылықтары мен тәуекелдері, сондай-ақ заңдылық пен әділеттілік принциптеріне ықтимал қауіптер көрсетілген.

Қорытындыда сот шешімдерін орындау саласына жасанды интеллектті енгізудің нормативтік-құқықтық реттеуін, этикалық стандарттарын және ұйымдастырушылық-техникалық тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстар тұжырымдалған.

1. Wirtz, B.W. Artificial Intelligence and the Public Sector - Applications and Challenges / B.W. Wirtz, J.C. Weyerer, C. Geyer // International Journal of Information Management. – 2019. – № 43. – Pp. 1-14.

2. Kuhlmann, S. Artificial Intelligence in Public Administration: Potentials, Challenges, and Risks / S. Kuhlmann, M. Heuberger // Public Management Review. – 2021. – № 23 (7). – Pp. 1020-1036.

3. Aletras, N. Predicting Judicial Decisions of the European Court of Human Rights: A Natural Language Processing Perspective / N. Aletras, et al. // PeerJ Computer Science. – 2016. – № 2 (93). – Pp. 1-19.

4. Katz, D.M. A General Approach for Predicting the Behavior of the Supreme Court of the United States / D.M. Katz, M.J. Bommarito, J. Blackman // PLOS ONE. – 2017. – № 12 (4). – Pp. 1-18.

5. Medvedeva, M. Using Machine Learning to Predict Decisions of the European Court of Human Rights / M. Medvedeva, M. Vols, M. Wieling // Artificial Intelligence and Law. – 2020. – № 28. – Pp. 237-266.

6. Rawls, J.A Theory of Justice / J. Rawls. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1971. – 538 p.

7. Janssen, M. The Challenges and Limits of Big Data Algorithms in Public Sector Decision Making / M. Janssen, G. Kuk // Government Information Quarterly. – 2016. – № 33 (3). – Pp. 371-377.

8. Sourdin, T. Law, Artificial Intelligence and Digital Platforms. / T. Sourdin, R. Cornes // Cheltenham: Edward Elgar. – 2021. – 320 p.

9. Wachter, S. Why a Right to Explanation of Automated Decision-Making Does Not Exist in the General Data Protection Regulation / S. Wachter, B. Mittelstadt, L. Floridi // International Data Privasy Law. – 2017. – № 7 (2). – Pp. 76-99.

10. Sadykov, M.B. The use of artificial intelligence in law enforcement activity / M.B. Sadykov, S.Ch. Gajanayaka // Құқық қорғау органдары академиясының Жаршысы. – 2024. – № 1 (31). – Pp. 175-183.

11. Nurkeeva, D.R. The usage of artificial intelligence to ensure the principle of legality in criminal proceedings: opportunities and risks / D.R. Nurkeeva, M.B. Sadykov // Құқық қорғау органдары академиясының Жаршысы. – 2024. – № 3 (33). – Pp. 101-108.