АҚПАРАТТАНДЫРУ ЖӘНЕ БАЙЛАНЫС САЛАСЫНДАҒЫ ҚЫЛМЫСТЫҚ ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚТАРҒА ҚАРСЫ КҮРЕСТЕГІ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ

Киберқылмыстарды қылмыскерлер интернетке кіру мүмкіндігі бар әлемнің кез келген жерінде жасай алады. Киберқылмыстың теріс салдары қылмыскер тұратын елден тыс жерде сезілуі мүмкін. Бұл қылмыстың трансұлттық сипаты юрисдикцияның дәстүрлі идеяларына қарсы тұрады және бүкіл әлем бойынша қылмыстық сот төрелігі жүйесінің қызметкерлері арасында ынтымақтастық орнатуды талап етеді. Халықаралық ұйымдар шеңберіндегі ынтымақтастықтың қажеттілігі мен негізділігі қылмыстың осы түрінің жаһандық таралуына байланысты. Киберқауіпсіздік саласындағы халықаралық ынтымақтастық жүйелі, тұтас және дәйекті болуға тиіс. Елдердің осы және басқа да табысты бірлескен күш-жігеріне қарамастан, қазіргі уақытта киберқылмыспен күресте халықаралық ынтымақтастық жолында әлі де кедергілер бар. Бұл мақалада киберқылмысқа қатысты егемендік пен юрисдикция ұғымдары, халықаралық ынтымақтастық тетіктері, сондай-ақ халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыруға байланысты мәселелер қарастырылады.

1. Pål, W. Intervention in national and private cyberspace and international law / In Ebbesson, Jonas, Marie Jacobsson, Mark Klamberg, David Langlet and Pål Wrange (eds) // International Law and Changing Perceptions of Security. – Brill/Nijhoff. – 2017. – Pp. 307-326.

2. Аратұлы, Қ. Ақпараттық құқық бұзушылықтармен күресу аспектілері: монография / Қ. Аратұлы. – Алматы: Қазақ университеті, 2019. – 143 б.

3. Медведовский, И.Д. Атака через Internet: под науч. ред. проф. Зегжды П.Д. – СПб.: Мир и Семья – 95, 2007. – 366 с.

4. Brenner, S.W. Approaches to cybercrime jurisdiction / S.W. Brenner and B.-J. Koops // Journal of High Technology Law. – 2004. – №4(1). – Pp. 1-46.

5. Голубев, В.А. Проблемы борьбы с кибертерроризмом в современных условиях [Электронный ресурс] – Режим доступа: https://www.crime-research.org/library/e-terrorism.htm (дата обращение: 05.04.2023).

6. Қамбаров, А.Қ. Ақпараттандыру және байланыс саласындағы қылмыстық құқық бұзушылықтармен күресудің кейбір теориялық аспектілері / А.Қ. Қамбаров, М.Д. Қаражанов // Құқық қорғау органдары академиясының жаршысы. – 2022. – №3(25). – 58-67 б.

7. Протасевич, А.А. Борьба с киберпреступностью как актуальная задача современной науки / А.А. Протасевич, П.П. Зверянская // Криминологический журнал Байкальского государственного университета экономики и права. – 2011. – №3. – С. 28-33.

8. Volker, E. Key Contours of Citizenship and Ius Doni / E. Volker, C. Gloria. – In: Knut Ipsen (ed.). – Der Staat im Volkerrecht; 5th ed. Munich: C.H. Beck. – 2004. – 115 p.

9. Kate, W. International Law Enforcement Access to User Data: A Survival Guide and Call for Action / W. Kate, K. Gail // Canadian Journal of Law and Technology. – 2015. – №13(2). – Pp. 225-254.

10. Dan, S. Guide to Obtaining Communication Service Provider Evidence from the United States / S. Dan. – 2016. – 182 p.