ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ӘКІМШІЛІК СОТ ІСІН ЖҮРГІЗУДЕГІ ЗАҢДЫЛЫҚ, ӘДІЛЕТТІЛІК ЖӘНЕ СОТТЫҢ БЕЛСЕНДІ РӨЛІ ҚАҒИДАТТАРЫНЫҢ ӨЗАРА БАЙЛАНЫСЫ

Мақалада Қазақстан Республикасындағы әкімшілік әділет саласындағы құқықтық принциптердің маңызы мен рөлі егжей-тегжейлі қарастырылады. Бұрынғы КСР Одағы елдерінің әкімшілік әділет жүйесіне көшу үлгілерін және оны Қазақстанда енгізу ерекшеліктерін зерттей отырып, авторлар Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінде заңдылық пен әділеттілік қағидаттарын заңды бекітуге тоқталады. Әділеттілік принципін заңдылық принципімен қатар қолдану қажеттілігін жүйелі талдау мақаланың әдіснамалық негізіне айналды. Ғылыми жаңалық – әкімшілік процедуралардың принциптерін, демек, қоғамдық басқарудың бүкіл жүйесін анықтайтын ықпалы бар маңызды бағынышты басшылық принциптерді зерттеу.

Әкімшілік сот ісін жүргізу азаматтың құқықтары мен бостандықтарын сот арқылы қорғауды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Тиісті бақылаудың болмауына байланысты азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын бұзу қаупі бар екенін атап өткен жөн.

Әкімшілік әділет азаматтардың құқықтарын қорғаудың бір түрі деп санаймыз. Мақалада Қазақстан Республикасындағы әкімшілік әділет институтын дамыту процесі талданады.

1. Daci, J. Legal Principles, Legal Values and Legal Norms: are they the same or different? / J. Daci // Academicus International Scientific Journal. – 2010. – № 1. – Pp.109-115.

2. Allen, R.J. The Nature of Discretion / R.J. Allen // Law &Contemp. Probs. Autumn Journal. – 1984. – № 1. – Pp. 2-3.

3. Barrat, E. Principle of natural justice and its legal implecations / B. Esher // Bihar journal. – 2020. – № 1. – Pp. 1-6.

4. Huysmans, J. The role of formal principles in legal reasoning / J. Huysmans // Policy within and through law. – 2015. – № 1. – Pp. 237-259.

5. Velden, B. Analogy and Exemplary Reasoning in Legal Discourse / B.Velden, H. Kaptein // Law, Philosophy. – 2018. – № 2. – Pp. 101-107.

6. Sossin, L. Future of Administrative Justice / L.Sossin // Canadian Journal of Administrative Law & Practice. – 2008. – Volume 21. – Pp. 192-222.

7. Akhmetov, Y. Analyses of the principles of legality and justice in administrative proceedings of the Republic of Kazakhstan / Y. Akhmetov, Y. Abdrassulov, A. Akhmetova // Public Law and Policy. – 2024. – Vol. 10. No. 5. – Pp. 1-11.

8. Жумагулов, М.И. На пути формирования проекта кодекса Республики Казахстан об административном судопроизводстве: профилактика коррупции в области административного судопроизводства / М.И. Жумагулов // Вестник Института законодательства и правовой информации Республики Казахстан. – 2015. – № 2 (38). – С. 36-41.

9. Макулбеков, Б.Д. Судебная власть в системе государственной власти в Республике Казахстан: дис. ... канд. юрид. наук. – Алматы, 2010. – 250 с.