КЕЙБІР КӘМЕЛЕТКЕ ТОЛМАҒАНДАРҒА ҚОЛ СҰҒУШЫЛЫҚ ЖАСАҒАНЫ ҮШІН ҚЫЛМЫСТЫҚ ЖАУАПТЫЛЫҚ ПЕН ЖАЗАНЫ ҚАТАҢДАТУ МӘСЕЛЕЛЕРІ

Мақалада он сегіз жасқа толмаған адамдарға қатысты қылмыстық жауапкершілік пен қылмыстық құқық бұзушылық жасағаны үшін жаза мәселелері қарастырылады. Көптеген елдердің халықаралық құқығындағы және Ұлттық заңнамасындағы кәмелетке толмаған адамдар ерекше санат деп танылады, бұл салалық нормативтік құқықтық актілерде байқалады, Қазақстан Республикасының қылмыстық заңнамасы да ерекшелік болып табылмайды. Қылмыстық заң қылмыстық сот төрелігі орбитасына тартылған кәмелетке толмағандарға қатысты ерекше тәсілдерді бекітеді, он сегіз жасқа толмаған адам қылмыстық құқық бұзушылықтан зардап шеккен деп танылған жағдайлар қылмыстық құқықтың жекелеген мәселесі болып табылады. Қылмыстық қол сұғушылықтар жасалатын кәмелетке толмағандар туралы мәселелерді құқықтық реттеу заңнамалық және теориялық қайта қарауды талап етеді. Мақалада жүргізілген талдау осы мәселені қылмыстық-құқықтық реттеудің кемшіліктерін анықтауға және қарастырылып отырған саладағы проблемаларды шешудің негізделген жолдарын ұсынуға мүмкіндік берді.

1. Н.Р. Раззак. К вопросу о правовом статусе несовершеннолетнего // Юрист [Электронный ресурс] – Режим доступа: https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=35364755&pos=6;-106#pos=6;-106 (дата обращения: 01.04.2024).

2. Н.П. Башкирова. Понятие «несовершеннолетний» в гражданском праве // Интернет-конференция Сибирского юридического университета – 2019 [Электронный ресурс] – Режим доступа: http://conf.omua.ru/content/ponyatie-nesovershennoletniy-v-grazhdanskom-prave (дата обращения: 05.04.2024).

3. Eugene Lewit, M. Children as Victims of Violence / M. Eugene Lewit, L. Schuurmann Baker // The Future of Children. – London, 2022. – 115 р.

4. Jovašević, D. Položaj maloletnika u novom krivičnom pravu Republike Srbije [The position of minors in the new criminal law of the Republic of Serbia] / D. Jovašević // Zbornik radova Pravnog fakulteta u Splitu. – 2008. – № 45 (3). – Pp. 465-486.

5. Гребенькова, Л.А. Уголовно-правовая характеристика потерпевшего от вовлечения несовершеннолетнего в совершение действий, представляющих опасность для его жизни (ст. 151² УК РФ) / Л.А. Гребенькова // Право и политика. – 2023. – № 11. – С. 22-34.