ҚАЗАҚСТАННЫҢ БАЛАЛАРЫ МЕН ЖАСТАРЫ АРАСЫНДАҒЫ ҚЫЛМЫСТЫЛЫҚТЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ

Авторлармен ұсынылған мақалада, біздің еліміздегі балалар мен жастардың қылмыс жасауының негізгі себептері қарастырылады. Қолайсыз өмірлік жағдайларды, сондай-ақ балалар мен жасөспірімдердің өмір сүру жағдайларын, біздің қоғамда орын алатын жағымсыз факторларды талдау, болашақ ересек қылмыскерлердің қалыптасуына негіз болады деген қорытындыға келуге мүмкіндік береді. Кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыстың деңгейі, ел халқының әлеуметтік және моральдық-адамгершілік жағдайының басты көрсеткіші болып табылады. Қазақстандағы жалпы қылмысқа қарсы күрес, жасөспірімдер қылмысының көрсеткішін төмендетуге бағытталған, уақтылы профилактикалық жұмыстарды жүзеге асырған жағдайда ғана тиімді болуы мүмкін. Қазіргі әлемде, кәмелетке толмағандардың қылмыс жасау түрлері мен тәсілдері және олардың күрделілігіне қарай, айтарлықтай өзгерістерге ұшырады. Жасөспірімдер қылмысы ерекше қатыгездікпен, өзімшілдікпен және ұйымшылдықпен ерекшеленеді, сондықтан олар біздің азаматтар үшін аса қауіпті. Мақалада, Қазақстандағы балалар мен жастардың арасындағы қылмыстың қазіргі жағдайы қарастырылады және талданады. Ұсынылған ресми статистика негізінде, ағымдағы жылдың қаңтар айы, өткен ұқсас кезеңдермен салыстырғанда, Қазақстан бойынша балалар мен жастардың жасаған қылмыстарының динамикасы зерттеледі.

1. Young, S. Juvenile delinquency, welfare, justice and therapeutic interventions: a global perspective / S. Young, B. Gerir, R. Church // The BJPsych Newsletter. – 2017. – № 41 (1). – Pp. 21-29.

2. Наурзалиева, С.М. Уголовная ответственность несовершеннолетних в Республике Казахстан: дис. … канд. юрид. наук / С.М. Наурзалиева. – Москва, 2018. – 212 с.

3. N. Markovich, A. Choate. Juvenile delinquency (Definition, types and history) [Electronic resource] – Access mode: https://study.com/learn/lesson/juvenile-delinquency-overview-history-laws.html (Access data: 25.02.2024).

4. I. Gogua. Juvenile delinquency – Causes, prevention and ways of rehabilitation. – 23rd June 2020 [Electronic resource] – Access mode: https://www.penalreform.org/blog/juvenile-delinquency-causes-prevention-and-the-ways-of/ (Access data: 25.02.2024).

5. Антонова, Е.Ю. Преступность несовершеннолетних в Республике Казахстан: криминологическая характеристика и меры правового воздействия / Е.Ю. Антонова // Журнал зарубежного законодательства и сравнительного правоведения. – 2020. – № 5. – С. 42-50.

6. Srapilov, S.M. On the transformation of SOME functions of the state in the information society / S.M. Srapilov, et al. // Journal of Actual Problems of Jurisprudence. – 2020. – № 4 (96). – Pp. 16-21.

7. Phelps, M.S. The Paradox of Probation: Community Supervision in the Age of Mass Incarceration / M.S. Phelps // Law Policy. – 2013. – № 35 (1-2). – Pp. 51-80.

8. Отческая, Т.И. Причины и условия совершения преступлений несовершеннолетними и влияние органов прокуратуры на уровень подростковой преступности / Т.И. Отческая, П.Д. Шкурова // Құқық қорғау органдары академиясының жаршысы. – 2022. – № 3 (25). – С. 43-52.

9. Торгаутова, Б.А. Проблемы профилактики насильственных преступлений, совершаемых несовершеннолетними, и пути их совершенствования / Б.А. Торгаутова, С.М. Кыдырбаев // Евразийский научный юридический журнал. – 2023. – № 2 (3). – С. 39-44.

10. Аманова, Д.Т. Превентивная профилактика как главное направление борьбы с преступностью несовершеннолетних / Д.Т. Аманова, С.М. Абижанов // Вестник Академии правоохранительных органов. – 2023. – № 4 (30). – С. 56-61.