Виртуалдандыру жүйелерін қолдана отырып, адам өлтіруді тергеудің кейбір мәселелері туралы

Адам өлтіру елдің басты заңы – Конституциямен қорғалатын адамның табиғи өмір сүру құқығын бұзады. Қазақстанда жалпы қылмыстың төмендеуі аясында адам өміріне қасақана қылмыстық қол сұғушылықтар саны азайып келеді. Сонымен қатар соңғы 2 жылда 55 адам өлтіру шешілмеген күйінде қалып отыр, оларды елемеуге болмайды. Құқық қорғау органдары қылмыскерді ұстауға барлық күштер мен құралдарды, соның ішінде ғылым мен техниканың заманауи жетістіктерін пайдаланады.

Мақалада мұндай істер бойынша оқиғаның мән-жайын анықтауда виртуалдандырудың озық құралдарын қолданудың шетелдік тәжірибесі сипатталған. Виртуалдандыру жүйелерін қолдану бойынша өткізілген SWOT-талдау негізінде келесі ұсынылады: анық емес өлім және тергеуді қайта бастау жағдайында цифрлық қайта құруды қолдану; цифрлық қайта құруды заңда бекіту, стандартты рәсімдері мен ережелерін енгізу; егер қатысушылардың қауіпсіздігі қажет болса немесе өмірден айырылғаннан бері көп уақыт өтсе, цифрлық қайта құру бірқатар тергеу әрекеттерін алмастыра алады; цифрлық дәлелдемелерді салыстыру; адам өлтіруші мен жәбірленуші оқиға болған кезде әртүрлі елдердің аумағында болған кезде фактілерді тергеу жөніндегі халықаралық шарттарды реттеу.

1. Топилина, Т.А. Доступ к правосудию в уголовном судопроизводстве в условиях развития цифровых технологий: автореф. дисс. … канд. юрид. наук / Т.А. Топилина. – Москва, 2022. – 32 с.

2. Бисенова, М.К. Использование инновационных технологий в предупреждении, раскрытии и расследовании преступлений / М.К. Бисенова, Г.М. Атаханова // Вестник КазНУ. Серия Юридическая. – 2020. – №1(93). – С. 120-127.

3. Brandão, P.R. Forensics and Digital Criminal Investigation Challenges in Cloud Computing and Virtualization / P.R. Brandão // American Journal of Networks and Communications. – 2019. – №1(8). –pp. 23-31.

4. Прокофьева, Е.В. Применение метода 3D моделирования при осмотре места совершения кражи / Е.В. Прокофьева, О.А. Баринова, О.Ю. Прокофьева // Юридическая наука и правоохранительная практика. – 2016. – №1(35). – С. 149-155.

5. Galanakis, G. A Study of 3D Digitisation Modalities for Crime Scene Investigation / G. Galanakis, et al. // Forensic. Sci. – 2021. – №1(2). – pp. 56-85.

6. Gehl, R. Introduction to Criminal Investigation: Processes, Practices and Thinking / R. Gehl, D. Plecas. – New Westminster, BC: Justice Institute of British Columbia, 2016. – 174 p.

7. Кирдина, Н.А. Всестороннее, полное и объективное исследование обстоятельств дела как основа функционального назначения деятельности следователя / Н.А. Кирдина, Г.Б. Петрова // Құқық қорғау органдары академиясының жаршысы. – 2021. – №4(22). – С. 78-83.

8. Майлис, Н.П. Методы моделирования при производстве судебных экспертиз, как эффективное средство в доказывании / Н.П. Майлис // Вестник Московского университета МВД России. – 2018. – №4. – С. 71-73.

9. Ticknor, B. Virtual Reality and the Criminal Justice System: New Possibilities for Research, Training, and Rehabilitation / B. Ticknor, S. Tillinghast // Journal of Virtual Worlds Research. – VR and the Criminal Justice System. – 2011. – №1(4). – pp. 3-44.

10. Юркевич, М.А. Применение судом видеотехнологий в уголовном судопроизводстве: автореф. дисс. … канд. юрид. наук / М.А. Юркевич. – Москва, 2021. – 32 с.