ҚЫЛМЫСТЫҚ ЗАҢНАМАНЫҢ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫ МЕН БЕЙІМДЕЛГІШТІГІ ҮШІН НОРМАШЫҒАРМАШЫЛЫҚТЫҢ ЖЕКЕЛЕГЕН ҚАҒИДАЛАРЫНЫҢ МАҢЫЗЫ

Қылмыстық заңнаманың тұрақсыздығы мен жеткіліксіз бейімделуі заңның мызғымастық беделіне нұқсан келтіреді, бұзушылықтардың өсуіне жағдай жасайды және жазасыздықты тудырады және нәтижесінде қоғамның мемлекетке деген сенімсіздігін тудырады.

Аталған проблемаларды шешу нормашығармамашылық процесін жетілдіруде көрінеді. Белгілі, кез келген процесс оның принциптеріне негізделген, оларды ұстана отырып, туындаған мәселелерді тиімді шешуге болады. Мәселені дұрыс түсіну және ең маңызды принциптерді таңдау үшін жұмыстың негізі ғылыми гипотезалар болды. Ғылыми пысықтау нормашығармашылықтың басым қағидаттарын таңдауға мүмкіндік берді.

Мақалада ғылыми принциптің негіздемесі келтірілген, осы принципті іске асыру жолдары анықталған. Нормашығармашылық процесінде ғылыми принципті қолдану нәтижесінің тиімділігі ұсынылған. Тұрақтылық принципін зерттеу оның нормашығармашылық принциптері жүйесіндегі орнын ғылыми тұрғыдан анықтауға мүмкіндік берді. Нормашығармашылық процесінде осы қағиданы іске асырудың негізгі бағыттары көрсетілген.

1. F.-Ch. Schroeder. Die neuere Entwicklung des Strafrechts in beiden deutschen Staaten [Электронный ресурс] – Режим доступа: https://www.bpb.de/shop/zeitschriften/apuz/archiv/534359/ die-neuere-entwicklung-des-strafrechts-in-beiden-deutschen-staaten/ (дата обращения: 11.08.2025).

2. Rakar, I. The Rulemaking Procedure – Definition, Concepts and Public Participation / I. Rakar, B. Tičar // Law and Economics Review. – 2015. – № 6 (2). – Pp. 109-119.

3. Boushey, G.T. Rulemaking Speed in the US States / G.T. Boushey, R.J. McGrath // Journal of Public Administration Research and Theory. – 2024. – Vol. 34. Issue 2. – Pp. 284-300.

4. Chiou, F-Y. Rule Significance and Interbranch Competition in Rulemaking Processes / F-Y. Chiou, J. Klingler // American Political Science Review. – 2023. – № 17 (4). – Pp. 1506-1521.

5. Stefanou, C. Drafting Legislation: A Modern Approach (1st ed.) / C. Stefanou, H. Xanthaki. – Routledge. London, 2008. – 352 p.

6. Махаева, Л.Г. Нормотворческие правоотношения: теоретические аспекты / Л.Г. Махаева // Образование. Наука. Научные кадры. – 2021. – № 4. – С. 55-58.

7. Соловьев, П.В. Нормотворческий принцип научности: конституционно-правовое содержание и реализация в республике Беларусь / П.В. Соловьев // Вестник Полоцкого государственного университета: Серия D. Экономические и юридические науки. – 2022. – № 12. – С. 129-135.

8. Садвокасов, А.Б. О перспективах внедрения принципов нормотворчества в законодательство Республики Казахстан / А.Б. Садвокасов // Вестник Евразийского национального университета имени Л.Н. Гумилева. Серия: Право. – 2022. – № 1 (138). – С. 8-18.

9. Рахметов, С.М. Нормотворческая деятельность в сфере регулирования уголовно-правовых отношений / С.М. Рахметов // Вестник Института законодательства и правовой информации Республики Казахстан. – 2023. – № 4 (75) – С. 122-132.

10. Тлембаева, Ж.У. Планирование законотворческой деятельности и его значение в совершенствовании законодательства и законодательного процесса Республики Казахстан / Ж.У. Тлембаева // Журнал зарубежного законодательства и сравнительного правоведения. – 2017. – № 2 (63). – С. 28-35.

11. Сарпеков, Р.К. Некоторые вопросы совершенствования нормотворчества в Республике Казахстан [Электронный ресурс] / Р.К. Сарпеков // Вестник Института законодательства и правовой информации Республики Казахстан. – 2024. – № 1 (76). – Режим доступа: https://doi. org/10.52026/2788-5291_2024_76_1_40 (дата обращения: 13.08.2025).

12. Karamyan, S. Stability of Law as a Key Element of the Legal System: An Empirical Study / S. Karamyan // Правовая парадигма. – 2025. – № 24 (1). – Pp. 14-20.

13. Соловьев, П.В. Системность, комплексность и стабильность в нормотворческой деятельности / П.В. Соловьев // Вестник Полоцкого государственного университета. Серия D: Экономические и юридические науки. – 2013. – № 14. – С. 130-135.

14. Монастырский, Д.А. Законодательная техника и стабильность закона / Д.А. Монастырский // Вестник Института законодательства и правовой информации Республики Казахстан. – 2011. – № 1 (21). – С. 64-69.

15. Каржаубаев, С.С. К вопросу обеспечения стабильности уголовного законодательства / С.С. Каржаубаев // Вестник Министерства юстиции Республики Казахстан. – 2021. – № 3 (38). – С. 50-54.