ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ КЕДЕНДІК БАҚЫЛАУДЫҢ ҰҒЫМЫ, ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚТЫҚ МӘНІ

Мақалада еліміздегі кедендік бақылаудың ұғымы, ерекшеліктері және құқықтық мәні қарастырылады. Қазіргі кезде сыртқы сауда айналымының дамуына байланысты кеден құқығының кедендік бақылау институтын кешенді зерттеу өзекті болып отыр. Кедендік бақылау мемлекеттік бақылау жүйесінің бөлігі болып табылады, оның мазмұны мемлекеттік кеден саясатымен анықталады. Қазақстан Республикасы экономикасының жай-күйі, халықаралық сауда көлемінің ұлғаюы және кеден заңнамасын бұзушылықтың азаюы көбінесе сапалы және тиімді жүргізілген кедендік бақылауға байланысты. Осы тұрғыдан алғанда, кедендік бақылаудың ұғымын, ерекшеліктерін және оның құқықтық мәнін нақты анықтаудың үлкен маңызы бар. Бұл мақалада кедендік бақылаудың ұғымы, ерекшеліктері мен құқықтық мәні әмбебап және салыстырмалы құқықтық талдаудың ғылыми әдістерін қолдану арқылы қарастырылады. Мақаланыңқорытындысындаавторларкедендікбақылаудысипаттайтыннегізгібелгілеріменерекшеліктерін анықтайды, сонымен қатар өздерінің кедендік кедендік бақылау туралы ұғымын ұсынады.

1. Arnold, M. Customs control in the 21st century [Electronic resource] / M. Arnold // Customs Scientific Journal CUSTOMS. – 2012. – № 1. – Pp. 66-90. – Access mode: http://csj.umsf.in.ua/archive/2012/1/12.pdf (Access data: 28.01.2025).

2. Widdowson, D. The changing role of customs: evolution or revolution? [Electronic resource] / D. Widdowson // World Customs Journal. – 2007. – № 1 (1). – Pp. 31-37. – Access mode: https://www.researchgate.net/publication/238105220_The_changing_role_of_customs_Evolution_or_revolution (Access data: 28.01.2025).

3. Липатова, Н.Г. Таможенный контроль как механизм оказания государственных услуг в сфере таможенного дела / Н.Г. Липатова // Вестник Российской таможенной академии. – 2017. – № 4. – С. 85-92.

4. Torakhodjhaeva, M.I.D. Theoretical Basis of Customs Control [Electronic resource] / M.I.D. Torakhodjhaeva // World Bulletin of Management and Law. – 2022. – № 15. – Pp. 70-72. – Access mode: https://scholarexpress.net/index.php/wbml/article/view/1487 (Access data: 28.01.2025).

5. Сергеев, Е.В. Таможенный контроль: проблемы правового регулирования: автореф. дис. ... канд. юрид. наук. 12.00.14 / Е.В. Сергеев. – Саратов, 2005. – 25 с.

6. Косов, А.А. Таможенный контроль как способ обеспечения законности: автореф. дис. ... канд. юрид. наук. 12.00.14 / А.А. Косов. – Москва, 2005. – 14 с.

7. Тимошенко, И.В. Таможенное право России / И.В. Тимошенко. – Ростов на Дону: Издательство «Феникс», 2001. – 347 с.

8. Терехов, Н.В. Таможенный контроль как средство выявления правонарушений во внешнеторговой деятельности: автореф. дис. ... канд. юрид. наук. 12.00.14 / Н.В. Терехов. – Москва, 2003. – 23 с.

9. Алибеков, С.Т. История таможенного дела в Республике Казахстан: учебное пособие / С.Т. Алибеков, Ж.Т. Успанов, О.Б. Хусаинов. – Алматы: ТОО «Лантар Трейд», 2019. – 186 с.

10. Алексеев, С.С. Структура советского права / С.С. Алексеев. – Москва: Издательство Юридическая литература, 1975. – 119 с.

11. Fabio, M. Customs Law of the European Union; Fifth Edition[Electronic resource] / M. Fabio // Kluwer Law International, 2020. – 704 p. – Access mode: https://law-store.wolterskluwer.com/s/product/customs-law-of-the-european-union-5e/01t0f00000J4eQjAAJ (Access data: 28.01.2025).

12. Горина, М.В. Роль таможенных органов Российской в обеспечении экономической безопасности страны на современном этапе [Электронный ресурс] / М.В. Горина, Е.В. Трунина // Огарев – Online. – 2018. – № 2 (107). – Режим доступа: https://cyberleninka.ru/article/n/roltamozhennyh-organov-rf-v-obespechenii-ekonomicheskoy-bezopasnosti-strany-na-sovremennometape (дата обращения: 28.01.2025).

13. Дробот, Е.В. Роль таможенных органов в обеспечении экономической безопасности страны Е.В. Дробот, К.О. Шлепова // Экономические отношения. – 2012. – № 2 (2). – С. 47-50.

14. Барамзин, С.В. Управление качеством таможенной деятельности: учебник / С.В. Барамзин. – Москва: РИО Российской таможенной академии, 2004. – 311 с.