ЗАҢДЫЛЫҚТЫҢ ЖАЙ-КҮЙІН ТАЛДАУ: ҰЛТТЫҚ ТӘЖІРИБЕ ЖӘНЕ ШЕТЕЛДІК ТӘЖІРИБЕДЕ ҚОЛДАНУ МҮМКІНДІКТЕРІ

Мақала Қазақстан Республикасындағы прокурорлық қадағалаудың нысаны ретінде заңдылықтың жай-күйін талдауды қолданудың негізгі мәселелерін зерттеуге арналған. Талдаудың бұл түрі прокурорлық қадағалаудың тиімділігін және елдегі заңдылық жағдайына оң әсерін дәлелдеді.

Сонымен қатар, мақалада кейбір шетел мемлекеттерінде прокурорлық қызмет нысандарын қолдану тәжірибесі қарастырылған, бірақ Қазақстан прокуратура қызметінде мәліметтерді талдаудың ерекше жүйесін енгізгенін және бұл жүйенің басқа мемлекеттерде тікелей аналогы жоқ екенін атап көрсетеді.

Авторлар құқық қорғау мен басқа да мемлекеттік органдардың ақпарат алмасу жүйесін пайдалану арқылы прокуратураға ақпараттық-талдау қызметін жүзеге асыру жөніндегі өкілеттіктерді бере отырып, қазақстандық тәжірибені қабылдаған Қырғыстан Республикасының осы бағыттағы жұмысы туралы мәселені ашады. Ал Ресей Федерациясында профилактикалық қызметке жеткілікті назар аударылмағанын көрсетіп, прокурорлардың талдау жұмысын жетілдіру үшін бірыңғай ақпараттық-талдау жүйесін әзірлеуді және енгізуді ұсынды. Дегенмен, жоғарғы қадағалау нысандарының бірі ретінде талдау Қазақстан Республикасының прокурорлық қызметінің бірегейлігі болып табылады.

1. Кравченко, А.Н. Правовые инструменты реализации правозащитной роли прокурора в социально-экономической сфере: материалы междунар. научн.-практ. конф. – Алмата: Жеті жарғы, 2004. – 172 с.

2. Журсимбаев, С.К. Эпохальное событие в жизни надзорного органа / С.К. Журсимбаев // Құқық қорғау органдары академиясының Жаршысы. – 2021. – № 22. – С. 94-96.

3. Ергешов, Б.Ш. Теоретико-правовые основы прокурорского надзора в форме анализа состояния законности: теория и практика // Развитие современной юридической науки: материалы VII междунар. научн.-практ. конф. – Косшы: Академия правоохранительных органов при Генеральной прокуратуре Республики Казахстан, 2024. – 602 с.

4. Прокуратура в зарубежных государствах: учебное пособие; под общ. ред. Мерзадинова Е.С. – Алматы, ТОО «Лантар Трейд», 2019. – 210 с.

5. David, A.S. The nature and function of prosecutorial power / A.S. David // J. Crim. L. & Criminology. – 2016. – № 106. – Pp. 473-520.

6. Mathalikov, R.O. Supervision over the use of expert knowledge in conducting investigative actions / R.O. Mathalikov // The American Journal of Political Science Law and Criminology. – 2024. – № 6 (9). – Pp. 147-150.

7. Bibas, S. The need for prosecutorial discretion / S. Bibas // Temp. Pol. & Civ. Rts. L. Rev. – 2009. – № 19. – Pp. 369-375.

8. Тюренкова, К.А. Конституционно-правовой статус прокуратуры в зарубежных странах: сравнительно-правовой анализ / К.А. Тюренкова, А.С. Демидов // Молодой ученый. – 2015. – № 21. – С. 633-636.

9. Щерба, С.П. Прокуратура в странах СНГ: правовой статус, функции, полномочия / С.П. Щерба, Т.А. Решетникова, О.А. Зайцев. – М.: Экзамен, 2007. – 557 с.

10. Раскина, Т.В. Теоретические аспекты аналитической деятельности прокуроров по профилактике преступности и правонарушаемости / Т.В. Раскина // Криминологический журнал Байкальского государственного университета экономики и права. – 2016. – № 1 (10). – С. 170-178.