ҚЫЛМЫСТАН ЗАРДАП ШЕККЕНДЕРГЕ ТӨЛЕНЕТІН МЕМЛЕКЕТТІК ӨТЕМАҚЫНЫ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ (ҚАЗАҚСТАН, ГЕРМАНИЯ, ФРАНЦИЯ ЖӘНЕ ПОЛЬША)

Мақалада жәбірленушіге зорлық-зомбылықпен келтірілген залалды мемлекеттік өтеудің кейбір мәселелері компаративті тәсілмен қарастырылады. Авторлар Қазақстандағы Жәбірленушілерге өтемақы қорының қызметімен салыстырғанда Германияда, Францияда және Польшада жәбірленушілерді қолдаудың мемлекеттік бағдарламаларының құрылу тарихы мен жұмыс істеуіне талдау жасады. Бұдан басқа, шетелдік және қазақстандық заңнаманы талдау негізінде Жәбірленушілерге өтемақы қорынан төленетін төлемдерді заңнамалық реттеудің, сондай-ақ оны қалыптастырудың проблемалық аспектілері анықталды.

Авторлар қылмыс құрбандарына мемлекеттік өтемақыны реттейтін отандық заңнамада шет елдердің оң тәжірибесін қолдану мүмкіндігін қарастыруды ұсынады. Атап айтқанда, өтемақы төлеудің мақсаты, тәртібі, мемлекет төлейтін көмек түрлері, өтемақы алуға үміткер адамдар, төлемнен бас тарту негіздері және тиісті қорларды қалыптастыру көздері.

1. Федорченко, А.А. Общее международное право о возмещении ущерба пострадавшим от преступлений в международном уголовном праве / А.А. Федорченко // Международное право и международные. – 2014. – № 4. – С. 571-580.

2. Игнатова, М.А. О возмещении вреда потерпевшим от преступлений в странах континентальной системы права на примере России, Франции, ФРГ и Италии // Проблемы восстановления прав потерпевших от преступлений в уголовной политике РФ: материалы Всероссийской (национальной) научн.-практ. конф. – Красноярск, 2021. – С. 57-60.

3. Kilchling, M. Opferschutz und der Strafanspruch des Staates-ein Widerspruch? / M. Kilchling // Neue Zeitschrift für Strafrecht. – 2002. – Т. 22. – Pp. 57-63.

4. Панфилов, Г.П. Механизмы имущественного возмещения вреда жертвам преступлений: опыт зарубежных стран / Г.П. Панфилов // Право и политика. – 2020. – № 6. – С. 1-14.

5. Сливко, Н.К. Возмещение преступного вреда потерпевшим во Франции / Н.К. Сливко // Общественная безопасность, законность и правопорядок в III тысячелетии. – 2021. – № 7-1. – С. 115-118.

6. Ali, I.Z. Victims of Terrorism Between Compensation and Loss of Rights: A Comparative Study Between Iraqi Law and French Law / I.Z. Ali // Journal of US-China Public Administration. – 2018. – № 2 (15). – Pp. 104-110.

7. Лясковска, К. Правовая и институциональная основа системы компенсации жертвам преступлений в Польше // Уголовная политика и правоприменительная практика: сб. материалов IX междунар. научн.-практ. конференции; под общ. ред. Е.Н. Рахмановой. – Санкт-Петербург, 2022. – С. 354-365.

8. Jankowska-Prochot, I. Kompensacja jako cel reakcji karnej czyli wyrównywanie szkód i krzywd wyrządzonych przestępstwem w polskim i irlandzkim prawie karnym / I. Jankowska-Prochot // Prokuratura i Prawo. – 2023. – № 11. – Pp. 120-140.