ӘЛЕУМЕТТІК КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ӘЙЕЛДЕРДІҢ ҚАУІПСІЗДІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ҚҰРАЛДАРЫНЫҢ БІРІ РЕТІНДЕГІ ФЕНОМЕН

Әйелдер көбінесе әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан осал болады, негізгі себептері - жақын серіктестің зорлық-зомбылығы, ер адамдарға қарағанда жалақының салыстырмалы түрде төмен деңгейі, Қазақстан экономикасының көптеген секторларындағы әйел өкілдерінің аз болғаны және т.б. Классикалық бизнеске қарғанда, әлеуметтік кәсіпорын әйелдерге қаржылық тәуелсіз болуға мүмкіндік береді, себебі бұл олардың осалдығымен бірге кәсіпкерлікпен айналасуға мүмкіндік береді. Осы зерттеудің негізгі мақсаты – әлеуметтік кәсіпкерлік құралы арқылы Қазақстанда әлеуметтік жағынан осал әйелдердің экономикалық құқықтарын кеңейтудің негізгі мемлекеттік-құқықтық жолдарын айқындау. Мақалада Қазақстан мен жекелеген дамыған елдердің көзқарастары арасындағы алшақтықты шешу үшін әйелдердің әлеуметтік кәсіпкерлікке қатысуын бағалай отырып, сапалы контент-талдау тәсілдері пайдаланылды. Бұл құжаттың қорытындылары Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік кәсіпкерлікті құқықтық реттеу дамыған елдермен салыстырғанда әйелдердің оған белсенді қатысуына ықпал етпейтінін көрсетеді. Нәтижесінде әйелдердің Қазақстанның әлеуметтік кәсіпкерлігіне тартылуын ынталандыру бойынша құқықтық тетіктер ұсынылды, бұл олардың қаржылық тәуелсіз болуына мүмкіндік береді.

1. Vieira, P. The increase in domestic violence during the social isolation: what does it reveals? / P. Vieira, L. Garcia, E. Maciel // Rev. Bras. Epidemiol. – 2020. – № 23. – Pp. e200033. – DOI: 10.1590/1980-549720200033.

2. Martins, A.M.E.B.L. Violence against women in COVID-19 pandemic times in Brazil: Literature Narrative Review / A.M.E.B.L. Martins, et al. // Rev. Enferm. Atual. Derme. – 2020. – № 93. – Pp. e020009. – DOI: 10.31011/reaid-2020-v.93-n.0-art.828.

3. Porter, C. The impact of COVID-19 lockdowns on physical domestic violence: evidence from a list randomization experiment / C. Porter, et al. // SSM - Popul. Health. – 2021. – Т. 14. – Pp. 100792. – DOI: 10.1016/j.ssmph.2021.100792.

4. Lasic, L. Digital Social Entrepreneurship and the Path to Ending Intimate Partner Violence in the Syrian Refugee Population / L. Lasic // Diss. – Boston College. College of Arts and Sciences, 2018. – 113 s.

5. Christmann, G.B. Vulnerability and resilience in a socio-spatial perspective / G.B. Christmann, O. Ibert // Raumforschung und Raumordnung| Spatial Research and Planning. – 2012. – № 4 (70). – Pp. 259-272.

6. Luna, F. Elucidating the concept of vulnerability: Layers not labels / F. Luna // IJFAB: International Journal of Feminist Approaches to Bioethics. – 2009. – № 1 (2). – Pp. 121-139. – DOI: 10.3138/ijfab.2.1.121.

7. Saigaran, N.G. Perceptions of Malaysian Indian women on domestic violence in Malaysia: a peek into the Indian households / N.G. Saigaran, A.B. Bada // Kajian Malaysia. – 2023. – № 41 (2). – Pp. 173-194.

8. Shahar, H.K. Prevalence of intimate partner violence in Malaysia and its associated factors: A systematic review. / H.K. Shahar, et al. // BMC Public Health. – 2020. – № 20 (1). – Pp. 1-9.

9. Ualiyeva, A.M. Women in social entrepreneurship in Kazakhstan: Proceedings of the 12th UUM International Legal Conference 2023 (UUMILC 2023) [Electronic resource] – Malaysia, 2024. – Pp. 234-249 // Atlantis Press Website, Series: Atlantis Highlights in Social Sciences, Education and Humanities. – DOI 10.2991/978-94-6463-352-8_18. – Access mode: https://www.atlantispress.com/proceedings/uumilc-23/125997167 (Access data: 23.02.2024).

10. Fonteyne, H. Immigrant Women’s Experiences of Domestic Violence in Canada: A Qualitative File Audit / H. Fonteyne, et al. // Journal of Family Violence. – 2024. – № 39 (4). – Pp. 613-622.

11. Hannah, E. Canada’s «Feminist» Trade Policy? / E. Hannah, A. Roberts, S. Trommer // Canada and Great Power Competition: Canada Among Nations, 2021. – Cham: Springer International Publishing, 2022. – Pp. 71-96.

12. Steel, G. Navigating (im) mobility: female entrepreneurship and social media in Khartoum / G. Steel // Africa. – 2017. – № 2 (87). – Pp. 233-252.

13. Н. Жарбулова. По всему Казахстану работает меньше 50 кризисных центров для жертв домашнего насилия // Международное делового издание «Курсив» [Электронный ресурс] – Режим доступа: https://https://kz.kursiv.media/2024-01-12/zhrb-zapros-krizis-centr/ (дата обращения: 25.08.2024).

14. Суркова, С.С. Социально-правовое обеспечение жертв бытового насилия в Казахстане / С.С. Суркова, И.С. Сактаганова // Вестник Евразийского национального университета им. Л.Н. Гумилева. Серия: Право. – 2023. – № 2 (143). – С. 51-60.

15. Уалиева, А.М. К вопросу соотношения понятий «волонтерство», «благотворительность» и «социальное предпринимательство» и их месте в структуре социальной ответственности бизнеса / А.М. Уалиева // Құқық қорғау органдары академиясының Жаршысы. – 2022. – № 26. – С. 74-84.

16. Satpayeva, Z.T. Gender equality and women business of framework 5Ms in Kazakhstan: Analysis and basic directions / Z.T. Satpayeva, et al. // The Journal of Asian Finance, Economics and Business. – 2020. – № 3 (7). – Pp. 253-263.

17. Nyussupova, G. Gender features of the Kazakhstan labour market in the context of sustainable development / G. Nyussupova, et al. // Hungarian Geographical Bulletin. – 2023. – № 1 (72). – Pp. 59-74.

18. Nor, Z.M. A glimpse at women entrepreneurs in Penang / Z.M. Nor, Z.A. Ramli // Akademika. – 2016. – № 2 (86). – Pp. 79-86.

19. Alam, S. An exploratory study of women entrepreneurs in Malaysia: Motivation and problems / S. Alam, Z. Senik, F. Jani // Journal of Management Research. – 2012. – № 4 (4). – Pp. 282-297.

20. Goodman, L. Beyond the 50-minute hour: Increasing control, choice, and connections in the lives of low-income women / L. Goodman, K. Smyth, V. Banyard // American Journal of Orthopsychiatry. – 2010. – № 80 (1). – Pp. 3-11.