Жаңа туған баланың анасы тарапынан өлтірілуіне қатысты қылмыстық жауапкершіліктің даму тарихы

Мақалада автор жаңа туған баланы анасының өлтіруіне қатысты қылмыстық жауапкершіліктің даму тарихына талдау жасайды. Тарихты білмей, кез келген құқықтық институтты терең ретроспективті талдаусыз оны одан әрі жетілдіру жолдарын елестету мүмкін емес. Бұл жаңа туған баланы анасының өлтіру институтына да қатысты. Мақалада ананың жаңа туған баланы өлтіргені үшін қылмыстық жауапкершіліктің эволюциясы қолданылады. Осы мақсатта аталған әрекетке қарсы қылмыстық-құқықтық күресті реттеуге арналған негізгі тарихи заңнамалық актілер талданады.

Қарастырылып отырған адам өлтіру түрінің проблемасы өте өзекті. Қылмыстық құқықтың әлемдік доктринасында осы қылмыс үшін жеңілдетілген қылмыстық жауапкершілікті көздейтін Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 100-бабына қатысты бірнеше ұстаным бар. Кейбірінің пікірінше оның болуы орынды, бірақ ол жетілдіруді қажет етеді, ал басқалардың пікірінше, оны алып тастау керек және мұндай адам өлтіруге кінәлі адамдар білікті адам өлтіру үшін жалпы негізде қылмыстық жауапкершілікке тартылуы керек.

1. Шаргородский, М.Д. Преступления против жизни здоровья / М.Д. Шаргородский. – М., Юридическое издательство Министерства Юстиции СССР, 1947. – 510 с.

2. Birdsell, J.B. Some predictions for the Pleistocene based on equilibrium systems among recent hunter gatherers / J.B. Birdsell. – In Lee, Richard & Irven DeVore (ed.). Man the Hunter. Aldine Publishing Co, 1986. – 239 p.

3. Williamson, L. Infanticide: an anthropological analysis / L. Williamson. – In Kohl, Marvin (ed.). Infanticide and the Value of Life. New York: Prometheus Books, 1978. – pp. 61-75.

4. Milner, L.S. Hardness of Heart [Electronic resource] / L.S. Milner. – Hardness of Life: The Stain of Human Infanticide / Lanham/New York/Oxford: University Press of America, 2000. – 336 р. – Access mode: https://archive.org/details/hardnessofhearth0000miln/page/n9/mode/2up (Access data: 06.01.2023).

5. Гернет, M.H. Детоубийство (социологическое и сравнительно-юридическое исследование) / M.H. Гернет. – М., Типография Императорского Московского Университета, 1911. – 318 с.

6. Трубецкой, Е. Социальная утопия Платона / Е. Трубецкой. – Типография Императорского Московского Университета, 1908. – 318 с.

7. Уголовно-судебное уложение Карла V / Каролина; перевод, предисловие и примечание заслуженного деятеля науки Каз.ССР профессора С.Я. Булатова. – Алма-Ата: Наука, 1967. – 151 с.

8. Очерк истории развития преступлений против жизни и здоровья, 1857. – 187 с.

9. Беккария, Ч. О преступлениях и наказаниях / Ч. Беккария; перевод М.М. Исаева. – М., 1939. – 464 с.

10. Western Journal of Legal Studies. – №4(5). – Article 12015 Deconstructing InfanticideEric VallilleeUniversity of Ottawa [Electronic resource] – Access mode: https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:Xoq3tgBBerIJ:https://ojs.lib.uwo.ca/index.php/uwojls/article/download/5619/4713/10173&сd=1&hl=ru&ct=clnk&gl=kz (Access data: 05.01.2023).

11. The criminal code of the Russian Federation / 63-fz of june 13, 1996 [Electronic resource] – Access mode: https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:45zLSZ6JHfsJ:https://www.imolin.org/doc/amlid/Russian_Federation_Criminal_Code.pdf&cd=1&hl=ru&ct=clnk&gl=kz (Access data: 06.01.2023).

12. Никифоров, Б.С. Уголовное законодательство Республики Индия / Б.С. Никифоров. – М., 1958. – 279 с.

13. तीन दिन के नवजात की हत्यारी मां को मिली उम्रकैद की सजा [Electronic resource] – Access mode: https://www.aajtak.in/crime/story/mp-balaghat-newborn-child-murder-guilty-mother-life-imprisonment-549541-2018-05-29 (Access data: 06.01.2023).

14. Уголовное законодательство зарубежных социалистических государств; под ред. М.А. Гельфер. – М., 1957. – 66 с.

15. Авхия, Ж. Уголовное право МНР (часть особенная) / Ж. Авхия; под ред. Н. Загородникова. – М.,1978. – 104 с.

16. Авхия, Ж. Борьба с преступлениями против жизни / Ж. Авхия; под ред. С.В. Бородина. – М., 1979. – 192 с.

17. Хайталиев, А. Уголовное обычное право туркмен / А. Хайталиев. – Ашхабад, 1986. – 236 с.

18. Культелеев, Т.М. Уголовное обычное право казахов / Т.М. Культелеев. – Караганды: Болашак-Баспа, 2004. – 430 с.

19. Фукс, C.Л. Обычное право казахов в 18 веке – первой половине 19 века / C.Л. Фукс. – Алма-Ата, 1981. – 225 с.

20. Культелеев, Т.М. Материалы по казахскому обычному праву / Т.М. Культелеев, М.Г. Масевич, Г.Б. Шакаев. – Алматы, 1998. – 464 с.

21. Dalley, M.L. The Killing of Canadian Children by Parent(s) or Guardian(s): Characteristics and Trends 1990–1993 [Electronic resource] / M.L. Dalley. – Publishers: Ottawa, Ontario: Missing Children's Registry: National Police Services, 2000. – Access mode: https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/cntrngcrm/plcng/cnmcs-plcng/rsrch-prtl/dtls-en.aspx?d=PS&i=85491957 (Access data: 06.01.2023).